Zal De Appel deze aanval overleven?

Subsidiestop | Als de gemeenteraad van Den Haag niet ingrijpt is het voorbij voor de theatergroep. Het einde van de ooit experimentele nauwe band tussen spelers en publiek.

"Wij slagen er niet in serieus genomen te worden", zegt Hugo Maerten, ruim 35 jaar acteur bij theatergroep De Appel. Het theatergezelschap kreeg deze week te horen dat zij vanaf 2017 geen subsidie meer krijgt van de gemeente Den Haag.

Waar is het mis gegaan?

"Volgens de adviescommissie is De Appel aan het einde van een cyclus. Wij hebben sinds kort een nieuwe artistiek leider nadat Aus Greidanus sr. het stokje overgaf aan Arie de Mol. Met deze nieuwe leiding zijn we De Appel opnieuw aan het ontdekken zoals we dat ook deden toen Greidanus het overnam van oprichter Erik Vos. De gemeente Den Haag gunt ons nu die tijd niet. Ze willen niet wachten op een nieuwe 'Appel' maar met het andere stadsgezelschap, het grotere Nationale Theater, concurreren met Rotterdam en Amsterdam.

Waarom moet De Appel toch blijven bestaan?

Hugo Maerten: "Wij zijn anders dan andere theatergezelschappen. Wij staan bekend om ons expressionistische spel, maar bij ons op het toneel zie je nooit één ding. Het is heel uitbundig maar tegelijkertijd nemen wij het ook weer niet serieus. En de interactie met het publiek is nergens zo groot als bij ons. Dat is een regelrechte erfenis van Erik Vos. Hij brak met de schouwburgcultuur toen hij De Appel oprichtte in '71. Het publiek mocht in de keuken kijken en zelfs meedoen."

Gekscherend: "Die band met het publiek is bijna incestueus."

"Ik werk nu meer dan 35 jaar bij het gezelschap. Af en toe heb ik een uitstapje gemaakt naar een andere toneelgroep. Daar miste ik gelijk de warme band met de toeschouwers. De wederzijdse liefde die wij hebben met het publiek is ongeëvenaard."

Het bekende Haagse theatergezelschap heeft in 45 jaar al vaker aan de financiële afgrond gestaan, en blijft ook nu weer strijdbaar. Het leverde vorige week al 10.000 handtekeningen in bij de wethouder van cultuur, Joris Wijsmuller. Het hoopt nu via D66 een politieke lobby te beginnen om zo toch subsidie te krijgen. Het zal dan wel om een veel kleiner bedrag gaan dan de 2 miljoen euro waar ze op hadden gehoopt.

Hoe nu verder?

"Als wij doorgaan moet dat op een andere manier. Het zal dan een 'laboratorium Appel' moeten worden, met alleen maar jonge wilde honden. Gaan we door op dezelfde manier maar met minder budget, dan ruk je de familie in tweeën. En dan geef ik je op een briefje, dat het binnen vier jaar ook dood is."

Bijna een halve eeuw De Appel

Erik Vos richtte samen met enkele spelers in 1971 De Appel op. Het moest een gezelschap worden dat vanuit improvisatie de verbinding zocht tussen dans, opera en theater. Het gezelschap kreeg in 1978 een eigen theater: de oude paardentramremise in Scheveningen. De Appel werd onder leiding van Vos razend populair en stond meermalen in Carré.

In 1994 werd dat Amsterdamse theater omgetoverd tot een waterstad. Voor de Trilogie van het Zomerverblijf moest het regenen in Carré en er stond 80.000 liter water in het theater.

In 1999 trad Aus Greidanus sr. aan als artistiek leider. Een jaar na zijn start kreeg het theatergezelschap, op advies van de Raad voor Cultuur geen subsidie van het kabinet. Greidanus wist in 2003 De Appel weer tot een groot succes te brengen door met iets totaal nieuws te komen: een theatermarathon. De voorstelling Tantalus werd een daverend succes. De toeschouwers konden onder het genot van een maaltijd kijken naar de elf uur durende Trojaanse Oorlog. Door het succes van Tantalus kreeg De Appel in 2004 weer subsidie van het Rijk.

Nadat het gezelschap in 2012 weer zijn rijkssubsidie verloor werd het overeind gehouden door de trouwe fans 'Appelvrienden'. Als eerste buitenstaander van De Appel trad Arie de Mol in 2015 aan als artistiek leider.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden