Nutteloze kennis

Zal Beethoven ooit bewonderd worden door een buitenaardse beschaving?

Beeld RV

De Cavatina (Italiaans: kort uittreksel) was in de 18de-eeuwse opera een korte aria op een simpele melodie en zonder herhaling. De componist Beethoven voltooide in 1825 zijn Strijkkwartet nr.13 en gaf aan het vijfde deel daarvan de naam Cavatina. 

De strijkers spelen een buitengewoon zangerige melodie, die eenmaal wordt onderbroken door stokkende maten (met het opschrift 'beklemmt'), alsof de emotie te veel wordt. Zijn vriend Carl Holz hoorde van Beethoven dat dit zijn lievelingswerk was: "Nooit heeft mijn eigen muziek zulk een indruk op mij gemaakt. Zelfs het navoelen ervan kost mij steeds weer een traan." Beethoven kon niet anders dan de muziek navoelen, hij was al zes jaar stokdoof toen hij dit werk schreef. Vandaag de dag is deze ruim zes minuten durende strijkerszang nog steeds bij zeer velen geliefd. Geen wonder: het werk is van een onaardse schoonheid.

Dat moet een commissie van de Nasa ruim honderdvijftig jaar later ook gedacht hebben. In 1977 werd de Voyager 1, een onbemande ruimtesonde, vanaf Cape Canaveral gelanceerd. Na een reis van bijna 36 jaar heeft de Voyager (op een afstand van 18,7 miljard kilometer van de zon) het zonnestelsel verlaten, en als eerste door mensen vervaardigd object de interstellaire ruimte bereikt.

Aan boord van de Voyager 1 bevindt zich een gouden grammofoonplaat, met een geschatte levensduur van 1 miljard jaar. Symbolen maken duidelijk hoe de plaat af te spelen. Er staan tekeningen, teksten in 44 talen en geluiden op, dat alles bedoeld als boodschap aan buitenaardse beschavingen. Onder de 28 muziekfragmenten met de meest uiteenlopende stijlen bevindt zich ook de Cavatina van Beethoven. Hij heeft zelf zijn Cavatina nooit kunnen beluisteren. Zal hij ooit bewonderd worden door een buitenaardse beschaving, deze melodie van ongekende aardse schoonheid?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden