Zadelpijn, tegenwind en geur van verse koeienvlaaien

Donderdagnacht bij Streetbeats op Radio 1 een reportage over de ZomerJazzFietsTour.

De ZomerJazzFietsTour is Nederlands leukste festival. De concerten vinden plaats in kleine middeleeuwse kerkjes, sommige midden in het land, zonder enig woonhuis in de nabije omtrek, de meeste in plaatsjes met enkele tientallen huizen. Bezoekers kunnen zelf hun route samenstellen. Afhankelijk van uithoudingsvermogen - de grootste afstand bedroeg ruim acht kilometer - en muzikale smaak bepaalde men hun eigen concertprogramma.

Zelf begon ik in Leegkerk, net onder de rook van de stad Groningen. Om half een begon daar het concert van het Groninger blaastrio The Baker, The Hunter & The Sacristan. Freek Bakker (trompet), Bas de Jager (sousafoon) en Herman Koster (trombone, hoorn) wisselden pal onder de preekstoel lyrische blaasmuziek af met spannende improvisaties.

Van Leegkerk richting Oostum. Een rit langs weilanden en omgeploegde akkers, met tientallen naar voedsel zoekende kieviten. Aangekomen in het dertiende eeuwse kerkje moest ik erkennen wat te zijn vergeten: een kussentje. Al die harde kerkbanken en een even hard fietszadel gingen me snel tegenstaan.

In de kerk van Oostum werd ik na het concert van gitarist Fred Frith en cellist Tom Cora aangeschoten door een klein meisje. Lange vlecht en guitig gezichtje. Of ik een boekje wilde, vroeg ze bedremmeld. In haar handen hield ze een stapel boeken met foto's van musici, gemaakt door Caspari de Geus en uitgegeven ten tijde van het afgelopen North Sea Jazz Festival. Een mooie bundel met aardige portretten, dat, te oordelen aan de aantallen die ik later die dag nog in de kerkjes zag liggen, verre van uitverkocht was.

Frith en Cora speelden louter akoestisch. Als Skeleton Crew brachten ze vroeger elektrificerende liedjes met wilde improvisaties en gedurfde experimenten. Ook in een bescheiden akoestische setting imponeerden ze. Frith geeft elke keer weer een andere invulling aan het gitaarspelen. Dit keer gebruikte hij zijn Spaanse gitaar als een rammelaar. Andere technieken, zoals het rekken van snaren, het onder het spelen bijstellen van de snaarspanning en het gebruik van allerlei hulpstukken, combineerde hij inventief met superieur beheerste klassieke speelwijzen. De cellist experimenteerde minder met buitenissige technieken. Strijkend en tokkelend haalde hij een magistraal geluid uit zijn instrument.

Mijn route ging verder naar Aduard. Daar bleken pianist Keith Tippett en trompettist Marc Charig meesters in het bespelen van de lastige kerkakoestiek. De getokkelde pianosnaren creëerden een oosterse sfeer. Het melancholieke trompetspel verplaatste de luisteraar naar de donkere middeleeuwen, waarin de huidige kerk 'slechts' de ziekenzaal was van een groot klooster.

Soepele fusion

Op weg van Aduard naar Fransum, waar ik het laatste half uur van Diftong wil horen, reed ik verkeerd. Dan maar naar Niehove, waar Brand New Orleans speelde. De nieuwe groep van Jarmo Hoogendijk (trompet) en Ben van den Dungen (saxofoons), bracht niet de beloofde synthese van oude New Orleans-jazz en Afrikaanse polyritmiek maar soepele fusion. Althans, zo klonk het dat half uurtje dat ik ze hoorde.

Voor het kerkje van Niehove ontmoette ik twee verslaggevers van de Vpro-radio. Ze kwamen van het door mij gemiste concert van Diftong. Fantastisch hadden ze het gevonden. Muzikaal volstrekt onplaatsbaar. Vooral stemtovenaar Han Buhrs had grote indruk gemaakt. Over Wilbert de Joode repten ze niet, terwijl de bassist die dag toch in drie groepen speelde. Vandaar dat het festival ook wel 'de grote Wilbert de Joode Show' werd genoemd. In het zestiende eeuwse kerkje van Oldehove gaf de befaamde bassist rietblazer Ab Baars en drummer Martin van Duynhoven knap partij. Ook op het slotconcert in het middeleeuwse kerkje van Garnwerd excelleerde De Joode in Frans Vermeerssens groep The Inflated Tear. Een hoogtepunt van het concert was een gestreken duo met cellist Paul Stouthamer, waarin kort knap werd verwezen naar de jaren zestig hardrock-groep The Cream.

Na afloop, hijgend richting Groningen - zadelpijn, lichte tegenwind, opnieuw enkele spatjes - vroeg ik me af of alles het waard geweest was? Ja, toch wel. Elk concert bood iets bijzonders. Ik herinnerde me Conrad Bauers verbluffende trombonespel in Feernwerd en de feestelijke funkjazz van Allan Laurillard & The Holes in Saaksum. En die heerlijk grillige klarinetsolo van Ab Baars in Oldehove. En dan had ik het nog niet eens over de fietstour, de overweldigende vergezichten en de stank van verse koeievlaaien en bemeste akkers. Die had ik niet willen missen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden