Zachtaardige nerd, vlijmscherpe pen

(Trouw)Beeld REUTERS

„Je liefde is zonlicht dat de gevangenismuren en tralies overstijgt en elke centimeter van mijn huid streelt. ... Mijn liefde is hard en scherp genoeg om elk obstakel te doordringen. Zelfs als ze me tot stof vermalen, omhels ik je met mijn as.”

Zo nam Liu Xiaobo vorig jaar tijdens de Kerstdagen afscheid van zijn echtgenote, kunstenares Liu Xia. Hij uitte zijn liefde in de rechtbank. Niet dat ze daar aanwezig mocht zijn toen haar man tot elf jaar gevangenisstraf wegens subversie werd veroordeeld.

Zij typeert Liu als ’een zachtaardige intellectueel, een nerd met een pen’. Een vlijmscherpe pen, waarmee Liu zich langzaam maar zeker de cel in schreef. „De politieke wijsheid van Deng Xiaoping (de Chinese partijleider die de economie hervormde, MV) is varkensfilosofie. ... Politieke stabiliteit is: het bouwen van een goede varkensstal. De levensstandaard verbeteren betekent: zorgen dat de varkens een volle maag hebben. ... Maar kunnen Chinese mensen zo leven, ... wachtend in hun varkensstal op eten zodat ze volgevoerd inslapen?”

In Oslo, Hawaï en New York kwam hij middels studiebeurzen in aanraking met een vrijer politiek systeem. Hij spoedde zich naar huis, toen hij zag dat op het Plein van de Hemelse Vrede de studenten en de éénpartijstaat in 1989 afstevenden op confrontatie. „Zij die verlangen naar vrijheid sterven, maar hun zielen leven voort. Zij die voor de vrijheid vluchten, leven tot angst hun geest vermoord”, schreef hij over het neerslaan van de demonstraties. Hij ging twintig maanden de cel in.

Liu schreef door: de ene na de andere petitie over democratie. De staat sloot hem keer op keer langer op.

Toen de schrijver in 1999 internet ontdekte, ging hij los. Hij fileerde de zwarte kanten van het Chinese politieke systeem, en diende die op met een saus van geweldloze suggesties voor verandering.

Hoogtepunt in zijn oeuvre was het Charter 2008, een blauwdruk voor democratie, die ondertekend werd door duizenden gelijkgestemden. Hij werd onder huisarrest gesteld, een jaar later kwam de straf.

Liu Xia pakte gisteren haar koffertje en ging op weg, naar die gevangenis op 300 kilometer van Peking. Ze wil haar ’nerd’ vertellen dat hij Nobelprijswinnaar 2010 is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden