Zaankanters eisen hun azc op

Schrik in Zaandam. Niet omdat er asielzoekers komen, maar juist omdat de plannen voor een nieuw asielzoekerscentrum waarschijnlijk worden geschrapt.

Midden in het centrum van Zaandam staat Saendenborch, een kantoorpand waar vroeger het UWV huisde. Vorig jaar werd bekend dat het gebouw een groot asielzoekerscentrum zal worden, er komt plek voor zo'n 450 tot 500 vluchtelingen. Het pand wordt voor een periode van maximaal tien jaar door het Coa gehuurd. Komende herfst openen de deuren. Of toch niet?


Na de plotselinge grote vluchtelingenstroom vanaf de zomer van 2015, daalde het aantal asielzoekers dat naar Nederland komt weer hard. Die trend zet door, zodat het Coa, dat de opvanglocaties uitkiest en beheert, steeds minder behoefte heeft aan nieuwe plekken. Vorig jaar werd al bekend dat ruim 30.000 geplande asielopvangplaatsen niet doorgaan. Vaak gaat het om afgezegde plannen, soms is zelfs de bouw stilgelegd of een bestaand centrum gesloten. Maar het asielzoekerscentrum in Zaandam zou wél doorgaan.


Veel Zaankanters verheugden zich er al op straks nieuwe vluchtelingen te helpen integreren. Sinds eind 2015 biedt Zaandam al opvang aan, maar op tijdelijke locaties. Vooral de noodopvang in het Veldpark, tegenover de Noorderkerk, zorgde ervoor dat burgers en asielzoekers niet meer om elkaar heen konden. Er ontstond een hecht netwerk van vluchtelingen en burgers die elkaar via allerlei projecten leerden kennen. Raadslid Mieke van der Beek (ChristenUnie): "Er kwamen zelfs vrijwilligers uit andere gemeenten. Vanwege de unieke sfeer die hier hing."


Maar op 16 maart kreeg de Zaanse gemeenteraad te horen dat het Coa twijfelt. "Het verraste ons enorm," zegt Van der Beek. Gemeenteraadslid Patrick Zoomermeijer (SP) twittert zelfs dat de betrouwbaarheid van het bestuur in het geding is. Van der Beek is het daarmee eens. "Ik begrijp dat het Coa een beperkt budget heeft. Een locatie middenin de stad is vast duurder dan eentje in the middle of nowhere. Maar deze plek, waar bovendien ook nog eens een grote groep mensen klaar zit om te helpen, is volgens mij vrij uniek."


Bovendien vraagt ze zich af wat er gebeurt als de vluchtelingenstroom weer groter wordt. "We hebben gezien hoe snel zoiets verandert. Maar kunnen we straks opnieuw zo'n grote groep vrijwilligers gemobiliseerd krijgen? Daar maak ik me zorgen om."


Op dit moment heeft Zaandam nog een tijdelijke opvanglocatie in de Achtersluispolder. Daar worden asielzoekers opgevangen die in de eerste fase van hun asielprocedure zitten. Eind augustus gaat het daar dicht. Als Saendenborch geen azc wordt, komen er geen nieuwe asielzoekers meer naar Zaandam.


"Dit azc hoort in Zaandam'', twittert de Zaanse dominee Sjaak Visser. "Gedragen door de bevolking, tijdelijke plek voor vele bekende statushouders, welkome buren, goed voor integratie. Laten we ons samen inzetten dat het er komt in Zaandam."


In april neemt het Coa een besluit. "We moeten de komst van het azc in Zaandam heroverwegen, daarover zijn we met de gemeente in gesprek", bevestigt de woordvoerder. "We willen geen projecten doorvoeren die uiteindelijk leegstaan."


Ton Vermeulen, eigenaar van Saendenborch, acht de kans niet groot meer dat de plannen alsnog doorgaan. "Tenzij de Turkse president Erdogan de deuren voor vluchtelingen weer openzet. Maar daar reken ik niet op."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden