Yukos-vonnis is een flinke opsteker voor Poetin

Een Haagse rechter vernietigde gisteren een miljardenboete die aan de Russische staat was opgelegd in de Yukoszaak. Rusland juicht, de gedupeerden vechten door.

Of in het Kremlin de champagneglazen zijn geheven is niet bekend, maar de woordvoerder van president Poetin liet er gisteren geen twijfel over bestaan dat de historische betekenis van de uitspraak van de Haagse rechtbank inzake Yukos in Moskou niemand is ontgaan.

"Voor het eerst in twintig jaar is een besluit van het Haagse tribunaal ongedaan gemaakt", zei Dmitri Peskov tegen het persbureau Interfax. Hij zei ook zich er terdege rekenschap van te geven dat hiermee nog geen eind is gekomen aan het juridische getouwtrek rond de voormalige oliemaatschappij. "De geschiedenis is hiermee niet ten einde."

De eerste reacties in Rusland op het nieuws uit Den Haag waren bijkans euforisch. Een presentator op de Russische radiozender Vesti-FM sprak van 'een fantastische overwinning'. Er klonk verbazing en zelfs ongeloof in door. "Dit rekent af met de overtuiging van veel van onze burgers dat alles door politiek wordt bepaald", zei Vladimir Solovjov, tevens anchorman van een populaire televisieshow die doorgaans de vloer aanveegt met het Westen. "Nu blijkt dat een sterke juridische positie kan zegevieren."

Eerder deze week haalde een prominente Russische official nog fel uit naar diezelfde westerse rechtspraak. Aleksandr Bastrykin is hoofd van de Onderzoekscommissie, zeg maar de Russische FBI. Hij beschuldigt in een lijvig opiniestuk het Westen, Washington voorop, ervan een 'hybride oorlog' tegen Rusland te voeren. Het internationale recht en de daarop gebaseerde rechtspraak zijn volgens hem 'instrumenten van deze oorlog'. Als 'duidelijke voorbeelden' daarvan noemt Bastrykin 'de besluiten inzake Yukos' en ook het Nederlandse rapport over de toedracht van de ramp met vlucht MH17.

Nu is het opvallend genoeg het andere kamp dat de jongste uitspraak in de Yukos-affaire 'politiek' noemt, en roept juist het Kremlin bij monde van woordvoerder Peskov op de zaak vooral 'niet te politiseren'. Volgens oud-Yukos-voorman Michail Chodorkovski, zelf geen partij in het geschil, is het besluit van de Haagse rechter ingegeven door een mildere houding van het Westen ten aanzien van Rusland. "Het Westen heeft besloten de druk te verminderen", concludeerde Chodorkovski in een tweet. "Mijn vrienden zetten de strijd voort."

Dat die nog lang niet gestreden is weten alle betrokken partijen maar al te goed. Het Yukos-kamp voelt zich gesterkt door het feit dat de Haagse rechtbank niet is ingegaan op de inhoudelijke kant van de zaak, maar een besluit heeft genomen op procedurele gronden.

De door oud-Yukos-aandeelhouders in gang gezette procedures om in verschillende landen beslag te laten leggen op Russische eigendommen zijn hiermee niet automatisch van de baan. Gesterkt door het besluit van de Haagse rechtbank gaat Rusland nu die afzonderlijke procedures aanvechten.

Een strijd die volgens Andrej Kondakov, Ruslands vertegenwoordiger bij de Haagse rechtbank, nog zeker 'twee, drie jaar' in beslag zal nemen.

undefined

Rusland betaalt niks

Sinds het Arbitragehof Rusland in de zomer van 2014 veroordeelde tot betaling van 50 miljard dollar compensatie aan voormalige Yukos-aandeelhouders heeft Moskou steeds geweigerd ook maar een cent te betalen. Hetzelfde geldt voor een besluit van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat enkele dagen later volgde. Het Straatsburgse hof veroordeelde de Russische staat tot het betalen van 1,9 miljard euro aan schadevergoedingen aan gedupeerde aandeelhouders. Rusland legt vaker door dat hof opgelegde boetes naast zich neer. Sinds vorig jaar kan het dat doen op basis van een besluit van het Russische Constitutionele Hof. Dat bepaalt dat in Straatsburg gevelde vonnissen kunnen worden genegeerd als ze in strijd zijn met de Russische grondwet.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden