Ybema breekt belofte over mensenrechten China

“Mensenrechten? Nee, nee, daar draait het deze keer helemaal niet om”, zegt de woordvoerder van Economische Zaken. Staatssecretaris Ybema trekt vanaf morgen aan het hoofd van een handelsdelegatie een week door China.

En dan gaat het puur om zakendoen. Gevoelige onderwerpen als de schending van mensenrechten komen wellicht aan bod tijdens de grote missie in april, als Koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en minister Van Aartsen van buitenlandse zaken naar China gaan.

De delegatie telt deze keer zeventien Nederlandse, vooral kleinere bedrijven. Een jaar geleden stond Ybema's voorganger Hans Wijers aan het hoofd van een zwaardere delegatie. Dat het nu, tussen twee zwaardere missies in, alleen maar om geldverdienen gaat, is dan ook niet zo vreemd.

Toch laat Ybema meteen al een belofte schieten die hij vorig najaar in Brazilië deed, toen hij voor het eerst als staatssecretaris op zakenreis was. Tijdens handelsmissies, zei hij toen, zal voortaan standaard het democratiseringsproces in het betreffende land ter sprake worden gebracht. In Brazilië spraken Kok en Ybema daarom met vakbondsvertegenwoordigers.

Een dergelijk onderonsje valt in China niet te maken, omdat het land vrije vakbonden bij wet heeft verboden. Maar om op voorhand het onderwerp uit te sluiten is weer het andere uiterste.

Het lijkt ook niet nodig om op kousenvoeten op pad te gaan. De laatste Britse gouverneur van Hongkong, Chris Patten, kiest in zijn dit najaar verschenen boek Oost en West voor een volwassener benadering. “We moeten China onder druk zetten door resoluties op tafel te leggen bij internationale organisaties. Wij moeten vertellen dat wij geen verplichting hebben ons verre te houden van zaken die voor hen gevoelig liggen. Prestigieuze bezoeken, saluutschoten, rode tapijten, diplomatieke vleierij - dit alles is niet geheel onbelangrijk, maar dient in redelijke porties te worden toegediend. We moeten ons, kortom, normaal jegens China gedragen.”

Ybema laat deze wijze raad dus over aan de missie van koningin Beatrix in april. De staatssecretaris zal denken dat het Centraal Bureau voor de Statistiek hem daar gisteren voldoende aanleiding voor heeft gegeven.

De uitvoer naar China, berekende het CBS, is vorig jaar namelijk gedaald. Over de eerste tien maanden van 1998 bedroeg de export 1,24 miljard gulden - een vermindering van bijna 3 procent ten opzichte van de vergelijkbare periode in 1997. In dat jaar groeide de Nederlandse export (vooral machineonderdelen, chemische producten en draagbare telefoons) naar China.

De Volksrepubliek zette de groei van zijn eigen export voort. Nederland importeerde vorig jaar voor 6,21 miljard gulden aan Chinese producten; een kwart meer dan het jaar ervoor.

Voor Chris Patten is dat geen verrassing. “Wanneer de Chinezen onze producten willen, zullen ze die heus wel kopen”, schrijft hij. “Westerse zakenlieden staan zich te verdringen om in China aan de slag te gaan, de Chinezen tekenen meer en meer intentieverklaringen en het Chinese handelsoverschot met het Westen rijst de pan uit. Wie houdt wie voor de gek?”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden