Xi staat achter zijn censuur

Chinese internetters vaker gestraft. Prominente advocaat wacht jaren cel wegens tweets.

Na een privéherdenking van de Tiananmen-studentenprotesten, negentien maanden geleden, werd hij gearresteerd. Maar pas vandaag staat de bekende Chinese advocaat Pu Zhiqiang terecht in Peking. De 50-jarige Pu nam als studentenleider deel aan de protesten in 1989 en maakte later naam als bestrijder van China's illegale gevangenissen. Hij wordt aangeklaagd op basis van zeven tweets op Chinese sociale media. Daarvoor zou hij maximaal acht jaar gevangenisstraf kunnen krijgen.

In een van de tweets, die samen een paar honderd woorden bedragen, levert Pu kritiek op het regeringsbeleid in Xinjiang, de noordwestelijke provincie waar etnische spanningen de laatste jaren steeds vaker tot geweld leiden. "Als Xinjiang bij China hoort, behandel het dan niet als een kolonie", schreef Pu, die daarmee volgens Peking aanzet tot etnische haat.

Daarnaast wordt Pu aangeklaagd voor het "zoeken van ruzie en veroorzaken van problemen", een juridisch vaag verwoorde aanklacht die de Chinese autoriteiten vaak naar believen inzetten. Sinds de aanklachten bekend werden, afgelopen mei, houdt Pu vol dat alles wat hij schreef onder de vrijheid van meningsuiting valt die hij volgens de Chinese grondwet geniet.

Ondanks de flinterdunne bewijslast zal Pu, een charismatische persoonlijkheid, vrijwel zeker worden veroordeeld. Hoewel president Xi Jinping rechtshervormingen hoog in het vaandel zegt te hebben, zijn rechtszittingen in politieke vervolgingen vaak een pro-forma-aangelegenheid. De verdediging heeft geen invloed op het vonnis. Eind november werd tijdens de hoorzitting van politiek activist Yang Maodong zelfs op het laatste moment een extra aanklacht toegevoegd die Yangs straftermijn verlengde van twee tot zes jaar.

Terugkijkend blijkt Pu's arrestatie een van de eerste in een grootschalige campagne tegen onafhankelijke advocaten en activisten onder het leiderschap van president Xi Jinping. Pu is een van de bekendste slachtoffers van de inperking van de politieke ruimte in China. Zijn bekendheid, inclusief een breed netwerk in Peking, zou kunnen leiden tot een lagere straf voor de advocaat, aldus ambtgenoot Zhang Xuedong in een interview met de New York Times. Op internet zijn artikelen te vinden die uiteenzetten waarom Pu's zaak strafrechtelijk niet deugt en delen fans Pu's foto - tot de censors die verwijderen.

Dat Pu wordt aangeklaagd voor enkele uitlatingen op sociale media past in een trend waarbij online gedrag steeds vaker leidt tot strafrechtelijke vervolging. Dat gebeurde bijvoorbeeld na de Hongkong-protesten in 2014, maar ook tijdens de beurscrash in Shanghai afgelopen zomer. Toen werden bijna tweehonderd internetgebruikers gestraft vanwege het 'verspreiden van online geruchten' over de staat van de economie.

Een paar jaar terug hielden de Chinese autoriteiten zich meestal stil over politiek controversiële arrestaties en internetcensuur. Ook dat is veranderd onder president Xi. Nu straalt Peking zelfvertrouwen uit over de eigen koers. Zo moeten de rechters zich vandaag volgens de Global Times, een nationalistische staatskrant, vooral niets aantrekken van 'de westerse opinie' over Pu's zaak.

En woensdag zal president Xi Jinping de tweede World Internet Conference openen. De boodschap die China, het organiserende land, op de conferentie wil uitdragen, is dat elk land vooral zelf moet weten hoe het het internet wil besturen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden