Xi Jinping is de grote leider van een sterk China

De Chinese president Xi Jinping speecht tijdens de ceremonie van het negentig jarig bestaan van het volksbevreidingsleger. Beeld AFP

De Chinese president Xi Jinping presenteert zichzelf als aanvoerder van het volksbevrijdingsleger. Hij maakt duidelijk dat China een rol speelt op het wereldtoneel en hij versterkt zijn eigen positie.

China wil vrede, maar zal niet aarzelen om zich te verdedigen als dat nodig is. President Xi Jinping sloeg gisteren in een toespraak ter ere van het negentigjarig bestaan van het volksbevrijdingsleger een assertieve toon aan. Daarin klonk de nieuwe rol door die hij ziet voor China op het wereldtoneel.

“We zullen nooit agressie of expansie zoeken, maar we hebben het zelfvertrouwen om alle invasies te verslaan”, zei Xi onder applaus in de Grote hal van het volk in Peking. “We zullen nooit toestaan dat enig volk, organisatie of politieke partij een deel van het Chinese grondgebied afsplitst, op welk moment en op welke manier dan ook.”

Dreiging

Dat lijkt een onschadelijke uitspraak, want wie wil er nou een stukje China inpikken? Maar vanuit Peking gezien bestaat die dreiging wel degelijk. Het land is al enkele weken in conflict met India, waar hoog in de Himalaya geruzied wordt over een gebiedje dat volgens de een Chinees is en volgens de ander bij Bhutan hoort, dat door grote buur India wordt verdedigd.

Ondertussen gaat China verder met het aanleggen en versterken van eilandjes in de Zuid-Chinese Zee, in een gebied dat ook deels wordt geclaimd door Vietnam, de Filippijnen en Indonesië. Iets verder naar het noorden is er een dreigend conflict over eilanden met Japan.

Maar het grootste betwiste gebied is Taiwan, dat volgens Peking bij China hoort. Daar zal ook Xi de Chinese marine niet op afsturen, maar als dat land zich onafhankelijker opstelt of steun krijgt van andere landen, kan een conflict ontstaan.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Chinese paramilitaire politieagenten marcheren buiten de Great Hall of the People na de ceremonie. Beeld AFP

Logisch gevolg

De nieuwe assertiviteit is een logisch gevolg van twee ontwikkelingen: de opkomst van China als regionale macht die zich ook steeds meer roert in wereldzaken, en de versterking van de positie van Xi zelf.

Een wereldmacht in opkomst heeft een sterk leger nodig en daar wordt ook aan gewerkt. In de afgelopen decennia zijn de militaire uitgaven van China jaarlijks met meer dan 10 procent gestegen. Daar moet wel bij aangetekend worden dat de uitgaven op een laag niveau stonden, omdat de ontwikkeling van de economie voorrang kreeg.

De laatste twee jaar is de groei van de uitgaven wat gezakt, in 2016 was het 7 procent. Experts tekenen daarbij aan dat we de Chinese begroting niet precies kennen, de echte cijfers blijven verscholen achter officiële propaganda. Het is wel duidelijk dat de modernisering van het leger doorgaat, zo is er een tweede vliegdekschip in aanbouw.

Bovendien krimpt president Xi het gigantische leger in: minder mensen, vooral op kantoor is het doel. Er moeten circa 300.000 functies verdwijnen van de 2,3 miljoen die er op dit moment nog zijn. Daarmee is het volksbevrijdingsleger nog altijd de grootste strijdmacht ter wereld. De inkrimping in mensen maakt ook financiële ruimte voor nieuw en beter materieel.

Mao Zedong

Xi inspecteerde zondag de troepen, tijdens een grote parade in Binnen-Mongolië. Gekleed in gevechtstenue en staand in een jeep presenteerde de president zich als een echte militair, die dichtbij de gewone soldaten staat.

Hij herinnerde hen eraan dat het volksbevrijdingsleger in de eerste plaats de Communistische Partij dient, met een citaat van de grote roerganger Mao Zedong. “Ons principe is dat de partij de geweren beveelt, de geweren mogen nooit de partij bevelen.” Xi liet een ander citaat van Mao achterwege, maar iedereen die de Chinese geschiedenis kent hoorde de associatie: “Macht komt uit de loop van een geweer”.

Als militaire leider maakte Xi zo ook duidelijk dat hij nog vele jaren aan het roer van China zal staan. Het staat wel vast dat hij in oktober aan een tweede termijn van vijf jaar kan beginnen als secretaris-generaal van de Communistische Partij. Kenners speculeren er al op dat hij daarna nog langer zal willen aanblijven, als eerste Chinese leider sinds Mao. 

De Chinese president Xi Jinping presenteerde zich gekleed in gevechtstenue en staand in een jeep als een echte militair. Beeld AP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden