Wüst als vredesduif na jaren van oorlog

Commerciële belangen zorgden altijd voor een explosieve sfeer

Meer dan drie decennia lang was de nuance ver te zoeken binnen het door commercie bezwangerde schaatsen. De persoonlijke actie waarmee Ireen Wüst het WK allround zondag in Heerenveen afsloot, kwam na de eindeloze reeks conflicten als verademing.

Nadat Wüst in Thialf als wereldkampioene over de finish was gekomen, ritste zij haar schaatspak open en toonde de tekst 'TVM bedankt'. Ze eerde tijdens dit marketingtechnisch meest begeerde moment de afzwaaiende ploeg waarin ze al haar successen heeft behaald.

Binnen de ontplofbare atmosfeer van tegengestelde commerciële belangen had het ook een provocatie kunnen zijn van de schaatsbond en haar hoofdsponsor KPN. De vaststelling dat haar handelwijze in het voetbal een rode kaart had opgeleverd, was niet onterecht. Tot de toelichting van Wüst: ze was zo correct geweest bij de directie van KPN te informeren of ze haar actie kon waarderen.

Wüst ontpopte zich daarmee als vredesduif die de achterliggende veldslagen met verbazing had aanschouwd. De viervoudige olympische kampioene hield haar toehoorders voor dat ze niet alleen trots is op wat TVM voor haar en het schaatsen heeft gedaan. "We moeten ook trots zijn op een sponsor als KPN die de komende jaren vijf miljoen in het schaatsen blijft steken. Daar moeten we goed mee omgaan."

Topsporters zijn afhankelijk van eigen sponsors, die in zekere zin hun werkgevers zijn. Wüst is zich daar goed van doordrongen. Ofschoon ze zegt niet voor geld maar uit liefde te schaatsen, is ze voor het eerst in haar carrière onzeker over haar financiële toekomst.

Vanzelfsprekend is een vast inkomen voor een schaatser lang niet geweest. Schaatsen wordt sinds eind jaren zeventig beheerst door botsende commerciële belangen die kenmerkend zijn voor individuele sporten, en waarbij de atleet weinig rechten heeft. Eind jaren zeventig was de Amerikaan Eric Heiden de eerste die zijn sport als professional beoefende, en hij groeide boven het schaatsen uit. Zijn vijf gouden medailles tijdens de Olympische Winterspelen van 1984 zijn nooit geëvenaard.

In dat amateurtijdperk wilde Hilbert van der Duim zijn bijvoorbeeld volgen. Nederlands beste rijder zat in de kernploeg en moest rondlopen met reclame van de KNSB-sponsor, die zo goedkoop mogelijk wilde scoren. Dat leverde het potsierlijke televisie-interview op met toenmalig bondscoach Henk Boer, naakt zittend in een sauna met een wollen muts van Uniekaas op zijn zwetende hoofd.

Van der Duim won prijzen ter meerdere eer en glorie van bond en sponsor. Hij schaatste, maar had afgezien van enkele guldens zakgeld tijdens trainingskampen geen inkomsten. Tot de rebel in hem opstond en hij op televisie verscheen met een logo van zijn eigen sponsor, Labello.

KNSB-voorzitter Quarles van Ufford kwam hem persoonlijk opzoeken in het trainingskamp in Inzell om hem te schorsen. Van der Duim, die tussen zijn talloze valpartijen door grote prijzen won en populair was bij het publiek, had volgens Van Ufford de schaatssport geschaad.

Van der Duim was met zijn bewuste botsing met de bond de eerste serieuze pleitbezorger van schaatsen als beroep. Rintje Ritsma kreeg met vergelijkbare problemen te maken toen hij in 1996 de eerste commerciële schaatsploeg (Sanex) vormde, en goedbeschouwd etterde het conflict door tot vorige week vrijdag.

Altijd was er onenigheid tussen schaatsbond en haar sponsor enerzijds, en commerciële ploegen als werkgevers anderzijds. En altijd ging die over de ruimte op de schaatspakken waarop volgens de internationale schaatsunie ISU tijdens officiële wedstrijden reclame mag worden getoond.

Nu het succesvolste schaatsseizoen ooit ten einde is, lijkt die oorlog voorbij. Er is althans een overeenkomst 'op hoofdlijnen' getekend de schaatsers, commerciële ploegen en KNSB.

Voor 'De Oplossing' wordt de toegestane 650 vierkante centimeter reclameruimte de komende twee jaar verder versnipperd, van zes naar acht logo's. Vijf daarvan komen beschikbaar voor de schaatsers en hun teams. De belangrijkste plek, centraal op het voorhoofd, blijft voor KPN.

Die overeenkomst was er net voor de actie van Wüst. Maar het was goed dat de Koningin van Sotsji nog even benadrukte dat tegengestelde belangen uiteindelijk een collectief belang dienen: het Nederlandse schaatsen.

Nieuwe sponsor voor ploeg Timmer en Romme
Het schaatsteam van de coaches Marianne Timmer en Gianni Romme heeft een nieuwe sponsor gevonden. Continu, een intermediair in de bouw en industrie, volgt Liga op. Het bedrijf was al als subsponsor aan de ploeg verbonden en zal nu de komende vier jaar het team als hoofdsponsor steunen.

"De keuze om in te stappen is dus een voltreffer geweest", zegt algemeen directeur Jeroen de Bruijn in een persbericht. "Om de komende jaren verder te bouwen aan onze landelijke bekendheid en profilering als de intermediair voor bouw en industrie, breiden we ons sponsorschap verder uit. We hebben een seizoen kunnen proefdraaien en zijn nu klaar en vol vertrouwen voor de uitdaging die Team Continu gaat heten."

Bij de ploeg rijden onder anderen Margot Boer, winnares van twee bronzen medailles bij de Spelen in Sotsji, en Yvonne Nauta, die brons won bij de WK allround.

Timmer is blij met de nieuwe sponsor. "Het is niet eenvoudig om in deze tijd sponsoren aan te trekken. Gelukkig hebben we blijkbaar niet alleen op het ijs, maar ook naast het ijs voldaan aan de verwachtingen van een ambitieuze organisatie als Continu. Een fantastische teamprestatie waaraan iedereen heeft bijgedragen", aldus Timmer.

De nieuwe geldschieter zal ook de Timmer Talent Company ondersteunen. Binnen dit nieuwe initiatief van Marianne en haar partner Henk Timmer zal begeleiding van talenten en ook bewegen van kinderen centraal staan. "Binnenkort zullen we meer vertellen over dit nieuwe initiatief. En natuurlijk werk ik met Gianni Romme nu in alle rust en vertrouwen toe naar het nieuwe schaatsseizoen met Team Continu", zegt Timmer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden