'Written on the Wind' ratelt onweerstaanbaar aan de ogen voorbij

Te zien: 1/11 Toneelschuur Haarlem, 4 en 5 Arnhem, 10 en 11 Den Haag (Spui), 12 Alkmaar, 14 Maastricht, 17 Leiden (Lak), 19 en 19 Groningen (Kruithuis), 21-25 Amsterdam (Frascati), 2/12 Eindhoven (Plaza), 3 Amersfoort, 6 Leeuwarden, 8 en 9 Rotterdam (Schouwburg).

Een week nadat het resultaat van deze krachttoer aan het publiek werd getoond, ratelt de voorstelling flitsend en onweerstaanbaar aan de ogen van de toeschouwers voorbij.

Swarte maakte een toneelversie van Amerikaanse filmsoap uit de jaren vijftig: 'Written on the wind' van Douglas Sirk, die eigenlijk Detlef Sierck heette en in 1933 voor de nazi's uit Duitsland vluchtte. De film is een zogenoemde 'weepie', een sentimentele slobberfilm over de slechte zoon Kyle van een oliemagnaat, zijn goede vriend Mitch, zijn dweperige zuster Marylee en de onschuldige secretaresse Lucy. Drank, overspel, geld en een vage suggestie van homoseksualiteit vormen de ingredinten van het drama, dat naar de eisen van de tijd toch op zijn pootjes terecht komt. De hardere opvolgers van dit soort B-films, de televisieseries als 'Dallas' en 'Dynasty', moesten nog komen.

Het onweerstaanbare van de toneelversie die Swarte en de acteurs nu gemaakt hebben, is dat we geen Tennessee Williams-achtig toneelstuk te zien krijgen, maar een oergeestige pastiche van de film in elkaar razend snel opvolgende 'shots', waarin tussen neus en lippen door de grammatica van het genre precies wordt vastgelegd. Centraal in het decor (uiteraard ook van Swarte) is een geweldige, met rood tapijt belegde trap, die nergens naar toe leidt: een strikt filmisch object. De dialogen, de kostuums (Tryntsje Bakkum), het grime- en kapwerk (Manja van de Riedmatten), de blikken en de zuchten sluiten haarscherp op elkaar aan. Scnes in auto's (karton met getekende achterruit en achterligger) en vliegtuigen (wolkenlucht) vormen een illustratie van Swarte's fascinatie voor het genre.

Ferdi Janssen als Kyle speelt meer dan voortreffelijk de acteur Robert Stack uit Sirks film. Gerrit Bons (Mitch) als Rock Hudson doet weinig voor hem onder. Nieuwe gezichten zijn Malou Gorter (Marylee) voor Dorothy Malone en Marille van Sauers (Lucy) voor Lauren Bacall: voor beiden is dit de stageopdracht in hun laatste jaar aan de toneelacademie. Als je stage zo rampzalig dreigt te mislukken en je kunt bij zo'n hectische ommezwaai zo goed meekomen, heb je wel wat te bieden. Alle overige rollen, bijna struikelend over elkaar, worden gespeeld door Dennis Klotgen: een formidabele prestatie.

'Eergisteren in de bioscoop, gisteren op tv, nu on stage' roepen de makers wervend ons over het genre toe. De versie on stage is echt om voor uit je stoel te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden