Wordt politiek wonderkind Sebastian Kurz (31) Oostenrijks jongste premier ooit?

Lijsttrekker Sebastian Kurz in het hoofdkwartier van de ÖVP in Wenen. Beeld REUTERS
Lijsttrekker Sebastian Kurz in het hoofdkwartier van de ÖVP in Wenen.Beeld REUTERS

Politiek wonderkind Sebastian Kurz (31) gaat voor de conservatieve Oostenrijkse Volkspartij de parlementsverkiezingen vandaag winnen. Hij is hard op weg om de jongste premier ooit te worden.

Afgelopen mei zag de toekomst van de conservatieve Oostenrijkse Volkspartij (Österreichische Volkspartei -ÖVP) er na 31 jaar regeren somber uit. Burgers keerden zich af van de gevestigde partijen en in opiniepeilingen stond de partij op 20 procent, een ongekend dieptepunt.

Vijf maanden later moet het heel raar lopen, wil de ÖVP de parlementsverkiezingen zondag niet winnen. De reden van deze omslag: politiek wonderkind Sebastian Kurz, op zijn 31ste hard op weg om Oostenrijks jongste premier ooit te worden.

Atijd glimlachend, vriendelijk en bescheiden tegenover de kiezers en medewerkers, in een vlot pak, maar meestal zonder stropdas: ÖVP-lijsttrekker Kurz oogt jong en fris tussen de oude, grijze mannen die de Oostenrijkse politiek domineren. Hij is informeel, zijn aanhang draagt hem op handen en op verkiezingsbijeenkomsten gaat hij geduldig met iedereen op de selfie.

Politieke ervaring

Maar achter dat jeugdige imago van politieke nieuwkomer gaat een man schuil met jaren politieke ervaring die zaken naar zijn hand weet te zetten. Hij was begin twintig toen hij zijn rechtenstudie opgaf voor een politieke carrière.

Op zijn 23ste werd hij gemeenteraadslid, een jaar later staatssecretaris voor integratie en nog drie jaar later minister van buitenlandse zaken en integratie. In mei werd hij gekozen tot ÖVP-voorzitter en plaatste toen prompt een bom onder de coalitieregering met de sociaal-democratische SPÖ door vervroegde verkiezingen te eisen.

Uit documenten waarop het weekblad Falter beslag wist te leggen, blijkt dat Kurz zijn machtsovername in de ÖVP al minstens een jaar zorgvuldig heeft voorbereid. Tot die voorbereidingen behoren ook zijn uitgebreide dossiers over politieke tegenstanders, inclusief hun sterke punten en zwakke plekken.'

Kurz is niet zomaar de nieuwe partijvoorzitter: hij ís de ÖVP geworden in een campagne die geheel om zijn persoon draait. Kiezers zoeken tevergeefs naar een partijnaam of naar de vertrouwde partijkleur zwart. Maar in turquoise T-shirts geklede jongeren werven nu voor Kurz en zijn 'nieuwe Volkspartij'.

Vage verkiezingscampagne

Hij behoort tot de politici die verkiezingscampagnes bij voorkeur 'simpel', dat wil zeggen vaag, houden met slogans als 'Een nieuwe tijd voor Oostenrijk' en 'Het. Gaat. Beginnen.'. Wie meer diepgang zoekt, vindt verder teksten als 'Achter een verzorgingsstaat die goed functioneert, staat rechtvaardigheid die goed wordt begrepen' en 'Problemen niet langer mooi praten en waarheden helder uitspreken'.

Glashelder wordt Kurz pas als het gaat om een thema waarvan hij weet dat het bij kiezers goed scoort: asielzoekers. Die hebben van hem niet meer te verwachten dan van de rechts-populistische FPÖ. Hij is voor een strengere aanpak van 'illegale vluchtelingen', vermindering van het aantal migranten met een islamitische achtergrond, strengere grensbewaking en voor een boerkaverbod.

Hij is door commentatoren een populist genoemd en zelfs FPÖ-light. Nadat hij tot ÖVP-lijsttrekker was gekozen tuimelde de FPÖ in de peilingen van de eerste plaats (rond 35 procent van de stemmen) naar de derde plaats (rond 25 procent). Inmiddels staan de rechts-populisten weer op de tweede plaats en houdt Oostenrijk rekening met een turquoise-blauwe regeringscoalitie onder leiding van Kurz.

Campagne vol intriges

Premier Christian Kern, lijsttrekker van de sociaal-democratische SPÖ, wil de oppositie in als zijn partij niet wint. De kans dat dit gebeurt, is groot. In de peilingen staat hij met 23 procent op de derde plek. Het zou voor de tweede keer sinds de Tweede Wereldoorlog zijn dat de partij niet in de regering zit.

De SPÖ-verkiezingscampagne werd geplaagd door problemen en schandalen. De ÖVP beschuldigde de partij ervan te steken achter twee valse Facebook-pagina's die Sebastian Kurz zwart moesten maken. Die heeft aangekondigd dat hij een wet wil die smerige verkiezingscampagnes strafbaar stelt.

Omgekeerd was er volgens de SPÖ een spion in de partij die verkiezingsstrategieën aan de ÖVP heeft doorgegeven.

Waar of niet, opmerkelijk is hoe efficiënt Kurz de belangrijkste sociaal-democratische verkiezingsbeloften wist te ondermijnen, bijvoorbeeld door precies op zo'n onderwerp een wet in te dienen.

Voor de Groenen, die er vorig jaar nog in slaagden om hun presidentskandidaat Alexander Van der Bellen gekozen te krijgen, dreigen deze parlementsverkiezingen nog dramatischer te verlopen.

Sinds een van de oprichters uit de partij is gestapt en met een eigen lijst deelneemt, is onduidelijk of de milieupartij überhaupt de kiesdrempel van 5 procent zal halen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden