Wordt House of Cards ingehaald door de werkelijkheid?

Het portret van Kevin Spacey als president Francis J. Underwood hangt sinds februari naast de echte presidenten, in de National Portrait Gallery te Washington Beeld afp

Frank Underwood hervindt zijn nietsontziende zelf in het vierde seizoen van House of Cards. Daarmee hervindt ook de successerie zichzelf, vindt recensent Joris Belgers.

Gaandeweg kreeg de televisieserie House of Cards steeds vaker het verwijt onrealistisch te zijn. Wat begon als berekenend cynisme van koelbloedig pokerende politici, schoof in de afgelopen drie seizoenen steeds meer richting groteske kwaadaardigheid. Want nee, zo zeggen insiders, in het échte Washington duwen congresleden onwelgevallige verslaggevers heus niet voor de metro.

Dat was in seizoen twee van de Amerikaanse successerie. Maar nu Netflix afgelopen vrijdag alle dertien afleveringen van seizoen vier lanceerde, heeft het fictieve Washington concurrentie gekregen van een werkelijkheid die soms nog geschifter lijkt dan de wereld van de Underwoods.

Zelfverzekerd cynisme
Want zelfs president Frank Underwood is niet zo gek om tijdens een verkiezingsdebat over zijn geslachtsdeel te beginnen. Bovendien heeft Donald Trump het verbazingwekkend genoeg een stuk makkelijker met Ku Klux Klan-gerelateerde bad press dan de door Kevin Spacey zo fenomenaal neergezette Democraat uit South Carolina.

Wordt House of Cards ingehaald door de werkelijkheid? Nou nee. In dit vierde seizoen blijkt het echtpaar Underwood nog slechter dan menig kijker voor mogelijk zal hebben gehouden. Het zelfverzekerde cynisme is terug. Dat is precies wat House of Cards zo'n sterke serie maakt, en precies waarom het vorig seizoen zo tegenviel.

Voorverkiezingen
Hadden Frank Underwood en zijn formidabele vrouw Claire toen net 26 afleveringen gestreden om hun gedroomde oval office, bleek dat presidentschap vies tegen te vallen. Underwood kreeg maar geen greep op het opstandige congres, lastige journalisten of zijn afglijdende huwelijk. Het was niet zoals de kijker de onaantastbare, duivels sluwe, en áltijd koelbloedige Frank Underwood had leren kennen - bovendien was het een stuk minder leuk om naar te kijken. Frank moest uiteindelijk lijdzaam toezien hoe first lady Claire haar koffers pakte - beslist onhandig als je middenin de voorverkiezingen voor het Amerikaanse presidentschap zit.

Precies daar gaat seizoen vier verder. Frank maakt zich op voor Super Tuesday, en moet tegelijkertijd met al die delegates ook Claire terug in zijn kamp zien te krijgen. Grofweg is deze vierde reeks in tweeën te delen: de eerste helft draait om de nominatie, in de tweede krijgt Underwood te maken met de republikeinse tegenkandidaat en een door IS geïnspireerde terreurbeweging.

Het maakt de opzet van dit seizoen een stuk strakker dan het rommelige vorige. In plaats van vast te houden aan wat hij al heeft, heeft Frank nu weer een doel om voor te vechten. Of, in zijn geval, om doorwrochte plannetjes voor te smeden, om iedereen tegen elkaar uit te spelen, om uiteindelijk de kaarten precies op tafel te krijgen zoals hij ze wil.

Psychologische powerplay
Heerlijk om naar te kijken. Liefhebbers van een stevig potje psychologische powerplay komen behoorlijk aan hun trekken en Spacey krijgt alle ruimte voor venijnige oneliners in voortdurend omineus onderbelichte achterkamertjes. Ook loenst Spacey weer vaker door die vierde wand, om de kijker deelgenoot te maken van zijn schimmige strategieën.

Het acteerwerk van Kevin Spacey is nog altijd de belangrijkste peiler onder het succes van House of Cards. Dat wordt duidelijk in een wat saaie aflevering waarin de president door omstandigheden weinig in beeld is. Dat gat wordt enigszins opgevangen door Robin Wright, die een nog ongenaakbaardere Claire neerzet dan voorheen. Maar iedereen daaromheen is slechts bijfiguur in hun web - ook nieuwkomer Neve Campbell als campagneleider, ook Michael Kelly als stafchef, ook de vele oude personages die dit seizoen terugkeren. Wel vindt Underwood in Republikeinse tegenkandidaat Will Conway (Joel Kinnaman) een charismatische tegenstrever van formaat.

Geen plaats voor moreel geneuzel
Kraakte House of Cards in het verleden onder een teveel aan ingewikkelde plotlijnen, dit jaar hebben de scriptschrijvers flink gesnoeid. Wel spelen op de achtergrond dingen als rassenproblematiek, IS-dreiging, stijgende olieprijzen en NSA-achtige afluisterpraktijken. Het vergroot de herkenbaarheid, maar verwacht geen morele beschouwingen. Daarvoor is in het Washington van de Underwoods geen plaats. Wat, toegegeven, van House of Cards soms een wel erg eendimensionale parallelle werkelijkheid maakt.

Seizoen 4 moet even op gang komen, zeker de eerste twee afleveringen verlopen stroperig. Maar het is genieten als Frank Underwood zijn eigen nietsontziende en sluwe zelf heeft hervonden. Daarbij weet hij alsnog te verrassen, net als zijn vrouw Claire. Dan, aan het slot, blijkt House of Cards toch nog een tikkeltje geschifter dan de echte wereld. Gelukkig maar. Want op hun slechtst zijn de Underwoods op hun best.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden