Wordt het mysterie rond de laatste rustplaats van Adolf van Nassau eindelijk opgelost?

Grafresten | Historicus Doedens zoekt al heel lang naar het graf van Adolf van Nassau. Nu denkt hij het te hebben gevonden.

Over de plaats waar Adolf van Nassau, de broer van Willem van Oranje, ligt begraven is dankzij DNA-onderzoek weer meer zekerheid gekomen. De laatste rustplaats van deze Nassau, die in 1568 sneuvelde tijdens de Slag bij Heiligerlee, is altijd een mysterie geweest. Historicus Lammert Doedens hoopt met het komende DNA-onderzoek het definitieve bewijs te leveren over de vermoedelijke plaats waar hij is bijgezet: de grafkelder van de Sint-Lambertuskerk in het Duitse Oldenburg.

Het 450 jaar oude mysterie over het stoffelijk overschot van Adolf houdt Doedens al ruim twintig jaar in zijn greep. Na bestudering van talloze archieven en oude wegenkaarten kwam hij tot de conclusie dat de Duitse plaats Oldenburg, waar de met de Oranjes bevriende familie Oldenburg resideerde, de meest waarschijnlijke plek was waar Adolf kon liggen. In dat vermoeden werd hij bevestigd toen hij hoorde dat in de grafkelder van de familie in de Sint-Lambertuskerk bij een verbouwing in 1937 achter een muur lichamelijke overschotten waren gevonden die niet in de kerkarchieven vermeld stonden.

Adolf van Nassau, genoemd in het vierde couplet van het Wilhelmus, speelde een speciale rol in de vaderlandse geschiedenis. Historicus Robert Fruin noemde de Slag bij Heiligerlee, waarbij de volledige legers van Willem de Zwijger en van hertog Alva elkaar troffen, de start van de Tachtigjarige Oorlog en de geboorte van de natie. De nauwe band tussen het nieuwe land en de Nassau-dynastie werd volgens hem toen bezegeld met het eerste bloed van de familie.

Vast staat dat een paar dagen na de bloedige slag het lichaam van Adolf in het diepste geheim is opgegraven door zijn broer, Lodewijk van Nassau, die het leger bij Heiligerlee had aangevoerd. Hij wilde Adolf niet in handen laten vallen van de woedende Alva die tot zijn verbijstering de slag had verloren en op wraak zinde. Met terreurdaden maakte de hertog duidelijk dat hij elke hulp aan Willem van Oranje hard zou afstraffen. Rondom de laatste rustplaats van Adolf bleef daarom een waas van geheimzinnigheid hangen. Mensen die ervan wisten hebben het geheim in hun graf meegenomen.

Doedens praatte vorig jaar bij de universiteit van Göttingen, die zeer geïnteresseerd is in de familie Nassau, een flinke subsidie los voor DNA-onderzoek. Vervolgens is kort voor de zomer de muur in de grafkelder wederom gesloopt en kwam de grafkist tevoorschijn. Daarin bleken de resten te liggen van in totaal dertig individuen.

"Onderzoekers hebben botje bij botje gelegd", zegt Doedens. "Zij ontdekten dat er twee overschotten waren van mannen die tussen de twintig en dertig jaar werden geschat (Adolf werd 28 jaar oud). Van die resten is DNA afgenomen." Eén DNA-monster bleek te slecht om daaruit conclusies over afstamming te trekken. De andere was wel goed. Tot blijdschap van Doedens staat met honderd procent zekerheid vast dat deze man niet behoorde tot de familie Oldenburg. Dat is opmerkelijk in een familiegraf.

De universiteit Göttingen zet nu ook de laatste stap. Onderzoekers willen het DNA van deze 'onbekende' vergelijken met dat van de zoon van Jan de Oude (1536-1606), een broer van Willem van Oranje en stamvader van de huidige Oranjefamilie. Die zoon heette Jan de Zevende (1561-1623) en is bijgezet in de grafkelder van Nassau-Siegen in Siegen. Er is een verzoek tot grafonderzoek onderweg naar de regering van de deelstaat Noordrijn-Westfalen, die hierover moet besluiten omdat er geen nabestaanden zijn. Doedens, medewerker van Universiteitsmuseum Groningen, heeft goede hoop op een positief besluit van de regering. "In Duitsland zijn ze vreselijk nieuwsgierig naar de uitkomst."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden