Woordeloos

Maar ik ben ook boos, Joost, of hoe zeg je dat een beetje gepast, teleurgesteld! Hoe haalde je het in je hoofd! Ik keek naar 'De kist' met jou en dacht: die doet het nooit. Jij die zo bezig was met wat een zelfmoordenaar allemaal aan ellende voor zijn nabestaanden achterlaat. Weet je nog, toen Herman Brood van het Hilton sprong? Jij was een van de eersten die liet doorschemeren dat je het niet vond kunnen, voor zijn kinderen. Ja, dacht ik, ja, je hebt gelijk. En toen onze goede vriend Rogi, kapot van de behandelingen, euthanasie wilde omdat hij geen zelfmoord wilde plegen, wist jij zeker dat hij 'nog niet uitbehandeld' was. Je mocht daarom zelfs niet op zijn begrafenis komen, ik heb namens jou nog een steentje op Rogi's graf gelegd. Uitbehandeld... jij was ook nog lang niet 'uitbehandeld'. Het moet in een vlaag van waanzin zijn gebeurd, of liever gezegd een soort tornado. Maar dan nog.

Moet ik mijn boze teleurstelling om een misplaatste dood verklaren zoals bij die Amerikaanse houwdegen uit 'American Beauty', een film die jij met je liefde voor Amerika ongetwijfeld hebt gezien, die militair die elke homoseksueel vervloekt omdat hij er zelf een is. Wilde je met je betogen tegen zelfmoord ons als vrienden getuigen maken van een standpunt waar we je later aan moesten houden? Ik denk aan de regels van de dichter John Berryman, zelf zelfmoordenaar in spe, bij de zelfmoord van Sylvia Plath: 'totdat weer went / dat je maar eens bij ons opgestapt bent, al hoor ik nu weer hoe de weesjes snikten'. In welke ziel moet ik eigenlijk kijken, die van de man die ik kende en met wie ik nog zo kort geleden op het terrasje van District 5 zat, wij met onze vriendinnen, en die daar opgewekt en druk over van alles wel een mening had. Ja, op het laatst wel een gek gesprek, je bleek opeens een obsessie te hebben voor kale schrijvers, maar goed, iedereen heeft weleens iets. Of was je bezig gek te worden? Dacht je misschien aan je eigen huisarts Tromp, wiens casus je zo fascineerde, die man uit Tuitjenhorn die de dood verkoos boven oneer. In welke ziel van je moet ik kijken? 'Je staart me van mijn tafel aan. Zelfmoord.' Zo begint dat gedicht van Berryman, over wie we het vaak gehad hebben, en zo is het ook nu hier. En ik denk aan al die schrijvers die de hand aan zichzelf sloegen, Piet Paaltjens, Menno ter Braak, Jan Arends, Adriaan Venema, Annie M.G. Schmidt, Anil Ramdas. Allemaal hadden ze wat anders in hun kop en allemaal deden ze hetzelfde.

Ik lees net, en het zal wel geen toeval zijn deze dagen, dat het aantal zelfdodingen in Nederland stabiel is gebleven. Jammer dat zulke statistieken niet op lokaal niveau gelden. Bij mij in de buurt is de zelfmoord juist torenhoog gestegen. Ik zou willen dat Coen Verbraak in de ziel van zelfmoordenaars kon kijken om te vragen wat ze bezielde. Het is wellicht de enige groep die hij nooit zal kunnen interviewen. Misschien is het dat ook wel wat ze voor eeuwig mis willen lopen, de kans om nog ondervraagd te worden. Ik weet het niet. Boos is niet het juiste woord, teleurgesteld ook niet. Er is geen woord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden