Woonakkoord houdt arme ouderen uit bejaardenflats

Minister Stef Blok van Rijksdienst en Wonen.Beeld ANP

De overheid maakt het zorgorganisaties vrijwel onmogelijk om kamers in leeglopende verzorgingshuizen te verhuren aan ouderen. Dat blijkt uit een rondgang van Trouw langs eigenaren van deze huizen. Mogelijk vandaag al stuurt de regering een brief naar de Kamer over de problemen die dreigen te ontstaan.

De verzorgingshuizen raken leeg omdat de overheid sinds dit jaar de toegang weigert aan relatief gezonde ouderen. Ze mogen er nog wel wonen, maar dan moeten ze wel zelf de huur betalen. Eenzame of angstige ouderen in de wijk willen dat graag. Hoewel de kamers vaak klein zijn, en huren relatief hoog (500 tot 600 euro per maand), zien zij vaak uit naar het samenzijn, en de activiteiten die georganiseerd worden.

De hoge huur is voor hen nét op te brengen, omdat ze in aanmerking komen voor huurtoeslag als ze AOW of een klein pensioen hebben.

Eigenaren van verzorgingshuizen heten deze mensen graag welkom, want door de overheidsmaatregelen raken de gebouwen leger en leger. Met extra arrangementen, bijvoorbeeld voor maaltijden, de kapper en een pedicure, denken de verzorgingshuizen net uit de kosten te komen.

1,7 miljard euro
Door een relatief nieuwe belasting, bedoeld voor woningbouwcorporaties, dreigt dit echter allemaal in het honderd te lopen. Corporaties moeten deze belasting, de verhuurdersheffing, sinds 2013 betalen. In 2017 loopt het bedrag op tot 1,7 miljard.

Maar wanneer eigenaren van verzorgingshuizen kamers gaan verhuren, moeten zij deze belasting óók betalen. Omgerekend per kamer gaat dat om anderhalve maand huur per jaar. Corporaties hebben morrend hun handtekening onder de maatregel gezet, omdat hen was toegezegd dat ze de huren voor rijke huurders mochten verhogen. Maar eigenaren van verzorgingshuizen hebben daar niets aan, zeggen ze. Ze wijzen er op dat de mensen die hun kleine kamertjes wel willen huren vaak arm zijn.

Zonder de extra belasting is het voor hen al moeilijk genoeg om uit de kosten te komen door kamers te verhuren, zeggen ze. De huur die ze nu mogen rekenen zou ongeveer 20 procent lager zijn dan het bedrag dat huurders voorheen vanuit de AWBZ (de staat) vergoed kregen.

Vrijstelling
Actiz, de brancheorganisatie van onder meer verzorgingshuizen, maakt zich kwaad om de maatregel. Volgens Actiz was deze belasting nooit voor verzorgingshuizen bedoeld, en frustreert het hun pogingen om de leeglopende huizen nog een nuttige bestemming te geven.

Omdat het om relatief weinig kamers in verzorgingshuizen gaat (zo'n 50.000) zou de verhuurdersheffing de staat niet meer dan enkele tientallen miljoenen per jaar opleveren. Het maken van een uitzondering voor verzorgingshuizen is dus niet duur. Zo'n vrijstelling zou zorgorganisaties wél een slok op een borrel schelen, zeggen ze. Zij hoeven dan geen anderhalve maand huur af te dragen.

Maar zo eenvoudig ligt het niet, melden bronnen rond de onderhandelingen met de ministeries van wonen en zorg enerzijds en de zorg en corporatieclubs anderzijds. Volgens hen zijn minister Blok (VVD, wonen) en staatssecretaris Van Rijn (PvdA, volksgezondheid) er niet happig op om het zwaarbevochten woonakkoord open te breken. Het was het akkoord van 'de nacht van Duivesteijn'. Ook zijn ze volgens betrokkenen bang voor precedentwerking. Verhuurders van andere minder kapitaalkrachtige groepen, zoals studenten, zouden ook om coulance vragen als de zorg wordt uitgesloten.

Vrijstelling mogelijk na grondige verbouwing
Verhuurders kúnnen in aanmerking komen voor een vrijstelling van de verhuurdersheffing als ze 25.000 euro of meer aan een kamer hebben verspijkerd.

Het kabinet hoopte zo de bouw een impuls te geven. Intussen is de vrijstelling voor 5.000 wooneenheden aangevraagd.

Volgens Actiz, de brancheorganisatie van onder meer verzorgingshuizen, zitten daar nauwelijks zorgorganisaties bij.

Het zou commercieel oninteressant zijn om de kleine kamers in verzorgingshuizen nog te verbouwen voor zoveel geld. Volgens Actiz hebben verzorgingsyhuizen nu al moeite om hun investeringen terug te verdienen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden