Woningnood deel 3: Te oud, te duur, of in een andere wijk

Er is weer woningnood in Nederland. Hele groepen mensen vallen steevast buiten de boot. Vandaag deel 3: de 'stadsvernieuwingsurgenten'.

A. Lachkar en zijn vrouw F. Asidah moeten in september hun huis in Amsterdam-Osdorp hebben verlaten. De portiekflat waarin ze sinds zesenhalf jaar wonen, wordt gesloopt. Al maanden zoeken ze iets anders. ,,Ik ben zo ongerust'', vertelt mevrouw Asidah. ,,Elke nacht word ik om twee uur wakker en slaap ik niet meer in. Waar moeten we heen?''

De zeskamerwoning met tuin staat in een van de grootste stadsvernieuwingsgebieden van Nederland. In alle steden worden een of meer oude wijken 'geherstructureerd', oftewel opgeknapt. In de westelijke tuinsteden van Amsterdam wordt maar liefst een derde van de 39 000 huurhuizen gesloopt.

Een gigantische operatie, al is het alleen maar omdat alle huurders van een slooppand eerst moeten verhuizen. 'Stadsvernieuwingsurgenten' heten ze in het jargon. In veel steden krijgen deze mensen bij de toewijzing van vrijkomende huurwoningen voorrang boven de doorstromers, de woningzoekenden die al in een huurhuis wonen. Alle Amsterdamse woningcorporaties hebben beloofd deze afspraak van 1 januari tot 1 juli 2003 na te komen.

Een loze belofte, ervaart Lachkar. Elke keer als hij en zijn vrouw op een aangeboden woning reageren, wacht hun een teleurstelling. Mensen met een hoge woonduur, dat willen zeggen: mensen die al langer als woningzoekende ingeschreven staan, zijn de gelukkigen. ,,Via de telefoon kun je horen op welk nummer je bent geëindigd. Dat is dan nummer 80, 112 of 120. Moet je nagaan, je huis wordt gesloopt en er zijn 119 mensen eerder aan de beurt dan jij.''

Lachkar snapt niet waarom er in deze tuinsteden, waar relatief veel groen is, niet éérst gebouwd wordt en dan pas gesloopt. De corporaties en gemeente hadden dat ook een betere volgorde gevonden, maar de bebouwingsgrenzen lieten dat niet toe. Omdat Schiphol dichtbij ligt, is het uitbreidingsgebied kleiner dan gedacht. En dus moet er toch veel worden gesloopt voordat de nieuwbouw kan starten.

In het blok van de familie Lachkar zijn de meeste bewoners al weg. De leeggekomen woningen worden door anti-kraakwachten bewoond. Vorig jaar om deze tijd woonde het gezin nog in een gezellige buurt waarin iedereen elkaar kent, nu in een deprimerend spookdorp waarin niemand elkaar groet.

Lachkar kijkt nog eens rond, in zijn woning die hij grondig heeft opgeknapt. Al zijn spaarcentjes stopte hij erin, niet wetend dat hij vijf jaar later zou horen dat hij weg moest. Alleen al daarom moet zijn volgende huis (redelijk) nieuw zijn: niet wéér een oud pand waar hij veel aan moet gaan doen, niet wéér een huis dat in de nabije toekomst mogelijk moet gesloopt.

Bovendien hebben beide kinderen (zeven en tien jaar oud) last van astma en heeft hij zelf nog maar één long. Een nieuwbouwhuis is voor alle drie gezonder, omdat het daar niet zo vochtig en stoffig is. Zelf beschikt hij over een medische verklaring waarin een arts een beneden- of eerste-etagewoning adviseert. ,,Ook daar heb ik niets aan'', verzucht Lachkar. ,,Alle woningen die we tot nu toe aangeboden kregen zijn óf te oud, óf te duur, óf ze liggen in een totaal andere wijk.''

Sinds een maand of drie hebben ze contact met een medewerkster van de woningcorporatie, PWV. Even waren ze er blij mee, totdat bleek dat de aanbiedingen die zij deed, niet serieus te nemen waren. ,,Wij willen geen slechter huis dan we nu hebben'', hekelt mevrouw Asidah, ,,Dat is toch niet te veel gevraagd? Ze kwam bijvoorbeeld met een huis van 59 vierkante meter - nu hebben we er 74. Ook had ze een huis in Overtoomse Veld, terwijl we zó gezegd hadden in de buurt te willen blijven.''

Het liefst willen ze naar de nabijgelegen nieuwbouwwijk De Aker. De kinderen houden dan hun school en vriendjes, de ouders hun vrienden, kennissen, huisarts en tandarts. Als stadsvernieuwingsurgenten was hun toch toegezegd dat ze in deze nieuwbouwwijken voorrang zouden krijgen? Klopt, geeft S. van der Sluis van de woningcorporatie toe, maar hij kan nou eenmaal ook geen woningen aanbieden die er niet zijn. ,,De Aker is grotendeels af, de meeste woningen zijn weg. Mensen uit huizen die eerder zijn gesloopt, hadden inderdaad meer keus.''

Maar, verzekert Van der Sluis, 'niemand komt op straat'. Ook weer zo'n uitspraak waar mevrouw Asidah niet beter van gaat slapen. ,,Ik wíl niet naar een oude woning. Mijn man is ziek, die kan niet klussen. Ik werk vijf dagen per week, hoe moeten wij een huis opknappen? Het is al lastig dat ik steeds vrij moet nemen om naar huizen te gaan kijken.''

Ten einde raad bezocht ze laatst het spreekuur van de wethouder. Hij luisterde goed, zou het uitzoeken en haar 'misschien nog uitnodigen voor een gesprek'. Een bureau voor rechtshulp zei desgevraagd niets voor haar te kunnen doen, omdat woningcorporaties nou eenmaal gerechtigd zijn hun panden te slopen.

,,En dan zetten ze er elitewoningen voor in de plaats'', schampert mevrouw Asidah. ,Dat je op deze manier je huis uit wordt gezet! En dat in Nederland - voor het eerst ben ik mijn vertrouwen in de democratie en de handhaving van de mensenrechten verloren.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden