Wonen waar de tsunami heeft huisgehouden, is niet verstandig

Voor Futoshi Toba, burgemeester van de Japanse stad Rikuzentakata, veranderde alles door de tsunami. Zijn stad ligt in puin en hij verloor zijn vrouw. Trouw volgt hem de komende weken.

Midden tussen het puin van Rikuzentakata heeft een gezin een bouwkeet neergezet. De keet staat op eigen grond, maar en veilige plek is het zeker niet.

Bij een grote naschok kan er een nieuwe tsunami komen, die veel sneller zou arriveren dan de golf in maart. Doordat het land na die beving minstens 70 centimeter is gezakt, veel van de kust is verdwenen en er geen dijken en huizen meer staan, is er weinig dat zo'n tsunami het hoofd zou bieden.

Wonen waar de vorige tsunami alles verwoest heeft, is dan ook niet verstandig. Voor burgemeester Futoshi Toba (46) is dat een probleem. Als hij de keet toestaat, volgen er ongetwijfeld meer. Dat maakt het plannen van de wederopbouw van de stad er alleen maar moeilijker op.

"Nu kunnen we niet verbieden dat mensen gaan wonen in de verwoeste stad", legt Toba uit. "Als de grond privé-eigendom is, kunnen we hen geen beperkingen opleggen." Er wordt wel gewerkt aan bouwrestricties, maar het is nog onduidelijk voor welk gebied en voor hoe lang die restricties gaan gelden.

Daar komt bij dat een supermarkt heeft gevraagd een tijdelijke vestiging te kunnen bouwen in de verwoeste binnenstad. "Dat willen we graag", zegt Toba.

"Voor de lokale economie is de supermarkt noodzakelijk. Het is ook een belangrijk startpunt voor werkverschaffing. Maar als we dat toestaan, zullen inwoners ongetwijfeld vragen: waarom wel de supermarkt en niet wij?"

Japanse media berichten over het gezin in het puin. "We hebben het nu razend druk met mensen die ons hier over opbellen", zegt de burgemeester met een zucht. "Sommigen zeggen 'waarom laten je die mensen niet met rust', anderen willen het gezin wel even uit hun huis verwijderen als de gemeente dat niet mag doen." Ondanks de vele problemen kan hij hier de humor en ironie wel van inzien en hij lacht even.

De dagelijkse beslommeringen hinderen de ontwikkeling van een toekomstvisie voor de stad. Toba is bang dat die visie bepaald zal worden door de herinnering aan het verleden.

"We zijn te veel gefixeerd op het Rikuzentakata van voor de tsunami", zegt hij. Hij vraagt daarom buitenstaanders - die niet weten hoe Rikuzentakata eruit zag - nieuwe concepten te ontwikkelen die hij dan wil combineren met de ideeën van de inwoners.

Gisteren, 49 dagen na de tsunami, is voor het zoeken een nieuwe fase ingegaan. "In Japan hebben we een geloof dat de doden op de 49e dag na het overlijden boeddha worden", legt de burgemeester uit.

"We hebben te horen gekregen van het Japanse leger dat men dit wil gebruiken als een keerpunt. Het zoeken naar lichamen gaat door, maar er zullen bulldozers gebruikt worden om het puin te ruimen."

Lichamen kunnen dan verminkt raken, wat gevoelig ligt bij nabestaanden. Maar voor de herbouw van de stad is het absoluut noodzakelijk dat het puinruimen versneld wordt.

Ondanks zijn vele problemen lijken de kracht en energie van Toba toe te nemen. In de eerste weken na de tsunami stonden zijn ogen duister en leeg. Maar nu tonen ze weer leven.

"Mijn vrouw was nog vermist en ik leed daaronder", zegt hij. "Maar nu haar lichaam gevonden is, heeft me dat rust gegeven. Ik krijg nu ook weer voldoende slaap."

Midden tussen het puin van Rikuzentakata heeft een gezin een bouwkeet neergezet. De keet staat op eigen grond, maar en veilige plek is het zeker niet.

Bij een grote naschok kan er een nieuwe tsunami komen, die veel sneller zou arriveren dan de golf in maart. Doordat het land na die beving minstens 70 centimeter is gezakt, veel van de kust is verdwenen en er geen dijken en huizen meer staan, is er weinig dat zo'n tsunami het hoofd zou bieden.

Wonen waar de vorige tsunami alles verwoest heeft, is dan ook niet verstandig. Voor burgemeester Futoshi Toba (46) is dat een probleem. Als hij de keet toestaat, volgen er ongetwijfeld meer. Dat maakt het plannen van de wederopbouw van de stad er alleen maar moeilijker op.

"Nu kunnen we niet verbieden dat mensen gaan wonen in de verwoeste stad", legt Toba uit. "Als de grond privé-eigendom is, kunnen we hen geen beperkingen opleggen." Er wordt wel gewerkt aan bouwrestricties, maar het is nog onduidelijk voor welk gebied en voor hoe lang die restricties gaan gelden.

Daar komt bij dat een supermarkt heeft gevraagd een tijdelijke vestiging te kunnen bouwen in de verwoeste binnenstad. "Dat willen we graag", zegt Toba.

"Voor de lokale economie is de supermarkt noodzakelijk. Het is ook een belangrijk startpunt voor werkverschaffing. Maar als we dat toestaan, zullen inwoners ongetwijfeld vragen: waarom wel de supermarkt en niet wij?"

Japanse media berichten over het gezin in het puin. "We hebben het nu razend druk met mensen die ons hier over opbellen", zegt de burgemeester met een zucht. "Sommigen zeggen 'waarom laten je die mensen niet met rust', anderen willen het gezin wel even uit hun huis verwijderen als de gemeente dat niet mag doen." Ondanks de vele problemen kan hij hier de humor en ironie wel van inzien en hij lacht even.

De dagelijkse beslommeringen hinderen de ontwikkeling van een toekomstvisie voor de stad. Toba is bang dat die visie bepaald zal worden door de herinnering aan het verleden.

"We zijn te veel gefixeerd op het Rikuzentakata van voor de tsunami", zegt hij. Hij vraagt daarom buitenstaanders - die niet weten hoe Rikuzentakata eruit zag - nieuwe concepten te ontwikkelen die hij dan wil combineren met de ideeën van de inwoners.

Gisteren, 49 dagen na de tsunami, is voor het zoeken een nieuwe fase ingegaan. "In Japan hebben we een geloof dat de doden op de 49e dag na het overlijden boeddha worden", legt de burgemeester uit.

"We hebben te horen gekregen van het Japanse leger dat men dit wil gebruiken als een keerpunt. Het zoeken naar lichamen gaat door, maar er zullen bulldozers gebruikt worden om het puin te ruimen."

Lichamen kunnen dan verminkt raken, wat gevoelig ligt bij nabestaanden. Maar voor de herbouw van de stad is het absoluut noodzakelijk dat het puinruimen versneld wordt.

Ondanks zijn vele problemen lijken de kracht en energie van Toba toe te nemen. In de eerste weken na de tsunami stonden zijn ogen duister en leeg. Maar nu tonen ze weer leven.

"Mijn vrouw was nog vermist en ik leed daaronder", zegt hij. "Maar nu haar lichaam gevonden is, heeft me dat rust gegeven. Ik krijg nu ook weer voldoende slaap."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden