Wonderen rond graf van Nijhoff

Het graf van dichter Martinus Nijhoff kan worden opgeknapt. De gemeente Den Haag maakte op de valreep een uitzondering en omzeilde zo een rechterlijk vonnis.

Bart Zuidervaart

Exact twintig minuten duurde gisteren de zitting in het Haagse Paleis van Justitie. Toen stonden Jules Royaards en Bouke Jagt weer buiten. Een tikje beduusd, blij met de afloop, maar nog altijd ongemeen boos op de gemeente Den Haag. „We zijn beledigend behandeld”, zegt Royaards.

De zaak in een notendop: sinds 1953 ligt op de Haagse begraafplaats Westduin de dichter Martinus Nijhoff begraven. Hij heeft een eenvoudig, wat vervallen graf, met een kleine pilaar en een stenen bal erop. De grafrechten zijn in handen van zijn stiefzoon, acteur Jules Royaards, zoon van Nijhoffs tweede vrouw, de actrice Georgette Hagedoorn.

Royaards wil het graf graag laten opknappen. Daarom is hij bereid de grafrechten over te dragen aan de stichting Altvoorde. Die stichting tracht ’graven van cultuurdragers in Nederland, die een onomstreden, belangrijke invloed hebben uitgeoefend op de nationale cultuur’, in ere te herstellen. Altvoorde heeft een canon opgesteld met de belangrijkste ’cultuurdragers’. Martinus Nijhoff staat erop.

Royaards en Bouke Jagt, voorzitter van Altvoorde, probeerden de overdracht al in 2004 te regelen. Maar de gemeente lag dwars. In Den Haag mogen grafrechten alleen worden overgedragen aan familieleden of aan de gemeente zelf. Royaards en Jagt stapten daarop naar de bestuursrechter.

Nog voordat Jagt gisteren de aanval op de gemeente kon openen, haalde haar advocaat de angel uit het conflict: Royaards mag toch de grafrechten van Martinus Nijhoff overdragen aan Altvoorde. Het college van b. en w. gaven gisterochtend op de valreep toestemming vanwege ’de grote historische waarde van het graf, de beroemde status van de dichter en de nadrukkelijke wens van de familie’. Daarmee lijkt de kous af.

Maar Jagt blijft ontevreden. „De gemeente flikt dit kunstje wel vaker. Door zo te handelen omzeilen ze een rechterlijke uitspraak en ontstaat er geen jurisprudentie. Bij een kwestie rond de grafrechten van koopman Thomas van Stolk gebeurde hetzelfde. We konden dit dus verwachten, maar kwalijk is het wel.” En zelfs beledigend, vindt Royaards. „We zijn er de afgelopen jaren lusteloos en moedeloos van geworden. De gemeente Den Haag gedroeg zich hoogmoedig, er viel nauwelijks mee te praten. En opeens, nadat je eerst op kosten wordt gejaagd, gaat de gemeente akkoord. Let wel, het gaat me niet alleen om het graf van mijn moeder en stiefvader. Het gaat ook om de zeggenschap die je hebt als erfgenaam.”

Royaards kijkt verder en memoreert aan de Haagse graven van acteur Ko van Dijk, kunstenaar Dirk Bus en componist Jurriaan Andriessen. „Het zou zo mooi zijn als meer graven van bekende mensen iets boven het maaiveld komen uit te steken. Er is veel belangstelling voor.”

De stichting en de acteur buigen zich nu over de restauratie van het graf van Nijhoff. Er moet iets met gedichten komen, vinden ze. Een kleine hommage. Royaards vond vorige week nog op zijn zolder een tekst van Nijhoff, ’een zeer dubbelzinnige’. „Daar gaan we iets mee doen.”

Zo vangt de levensreis dan aan

Wonderen zijn vooraf gegaan

Wonderen moeten nog gedaan

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden