Woede over vluchtelingenstop laat Trump koud

Op verschillende luchthavens werd geprotesteerd tegen het decreet van Trump, zoals hier op het vliegveld van Los Angeles. Beeld AP

Met een enkele handtekening heeft Donald Trump de hoop van duizenden vluchtelingen de bodem in geslagen, de bevolking van zeven voornamelijk door moslims bewoonde landen landen collectief tot terreurverdachten verklaard en duizenden legale inwoners van VS in grote onzekerheid gebracht.

Hij heeft met zijn vluchtelingen- en immigratiebesluit van vrijdag ook, als je de Republikeinse senator Michael McCaul moet geloven, "met één pennestreek meer gedaan om sluiproutes van terroristen in ons land af te sluiten dan de vorige regering in acht jaar."

Dat is maar de vraag. Critici wezen er onmiddelijk op dat er door een terreuraanslag, in de VS gepleegd door iemand uit Syrië, Iran, Irak, Jemen, Soedan, Somalië of Libië, nog nooit iemand is omgekomen. Wel, duizenden door aanslagen waarvan de daders uit Saudi-Arabië kwamen: die van 11 september 2001.

Durfde Trump het schofferen van die belangrijke bondgenoot - en na Canada de belangrijkste leverancier van aardolie - niet aan? En was het toeval dat op de lijst ook een aantal andere landen ontbreekt waar behalve deze of gene terreurorganisatie ook de Trump Organization actief is, nog steeds eigendom van Donald J. Trump?

Vertegenwoordigers van Trump wezen in tv-interviews zondag die laatste suggestie natuurlijk van de hand. Volgens stafchef Reince Priebus was Trump uitgegaan van de lijst van landen die die het Congres had aangewezen als ondersteuners van terreur, of daarvan verdacht. Er komen mischien nog wel landen bij, suggereerde hij.

Dat moest de indruk wekken van een zorgvuldige afweging, gevolgd door een bliksemsnelle uitvoering, zodat bezitters van een visum als vluchteling of bezoeker niet snel nog even het land in zouden reizen.

Haast en gebrek aan overleg

In werkelijkheid had het vluchtelingen- en immigratiebesluit van Trump, net als veel van zijn andere besluiten in de eerste week van zijn presidentschap, alle kenmerken van haast en een gebrek aan overleg met de ministeries die er verstand van hebben.

Zo trad het onmiddelijk in werking, zonder dat de immigratiedienst was voorbereid. Buitenlandse overheden waren evenmin op de hoogte gesteld en werden geconfronteerd met reizigers die niet naar de VS konden, maar in sommige gevallen ook niet naar hun eigen land.

Grote bedrijven in de VS, zoals Google, wisten niet zeker of sommige buitenlandse werknemers, op zaken- of familiereis, nog weer op hun werkplek terug zouden kunnen keren.

Politiek het meest ongelukkig was, dat de maatregel zelfs gold voor burgers van de zeven in de ban gedane landen die een 'green card' hebben, een permanente werk- en verblijfsvergunninng die bijna alle rechten geeft van het Amerikaanse staatsburgerschap.

Een van de eersten die vast kwam te zitten op het vliegveld JFK in New York was Hameed Khalid Darweesh, die als vertaler heeft gewerkt voor de Amerikaanse troepen in Irak. Miltairen en Congresleden namen het onmiddelijk voor hem op. Burgerrechtenorganisatie ACLU spande een proces aan en bereikte een verbod op terugsturen van de houders van 'green cards'.

De Republikeinse fractieleider in de Senaat Mitch McConnell, zei gisteren dat 'we niet moeten vergeten dat sommige van onze beste bondgenoten in de oorlog tegen islamitisch terrorisme moslims zijn.'

De Republikeinen zijn dus verdeeld, de Democraten woedend. Zij, en moslims in de VS en daarbuiten, zien de maatregel als een vermomde uitwerking van Trumps campagnebelofte om aanhangers van die religie uit het land te weren. Europese bondgenoten uitten kritiek. En er dreigen meer rechtszaken.

Maar wie denkt dat Trump enigszins beteuterd uit het weekeinde kwam, kent hem nog niet. Hij heeft de kiezers die zo luid juichten voor zijn 'moslimverbod' laten zien dat hij hen niet vergeten is. Op Twitter stelde hij gisteren vast dat landen sterke grenzen nodig hebben, 'kijk maar naar de rotzooi in Europa'. En vestigde hij de aandacht op 'grote aantallen executies van christenen in het Midden-Oosten'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden