Woede om ‘schandalig zware’ straf voor Chinese mensenrechtenadvocaat

De vrouw van Wang Quangzhang, Li Wenzu, liet uit protest haar hoofd kaalscheren. Beeld AFP

Jaren na zijn arrestatie en verdwijning is advocaat Wang Quangzhang maandag veroordeeld tot 4,5 jaar cel.

Het was een grote, goed georganiseerde actie in de zomer van 2015. Meer dan tweehonderd advocaten en andere juristen werden opgepakt door de Chinese autoriteiten. Allen zetten zich in voor de mensenrechten in China. Ze verdedigden Tibetanen, Oeigoeren, leden van de sekte Falun Gong en eenvoudige boeren of huiseigenaren die van hun land verdreven waren. Kortom, iedereen die vermalen dreigde te worden door de Chinese staat.

Dat gebeurde toen ook met de opgepakte juristen. Velen werden veroordeeld, sommigen vrijgelaten, maar ook zij werden vaak mishandeld en soms gemarteld tijdens hun arrestatie. De Chinese leider Xi Jinping, die destijds zijn positie nog moest vestigen, liet zo zien dat er onder zijn bewind geen ruimte meer was voor verzet tegen de Chinese staat.

Kort voor de arrestatiegolf had het Volkscongres een pakket nieuwe wetten aangenomen die een zeer ruime basis bieden om iedereen die lastig is voor het gezag te vervolgen wegens het bedreigen van de ‘nationale veiligheid’.

Ook Wang Quanzhang was zo’n lastige advocaat. Hij zette zich al sinds zijn studententijd in voor leden van Falun Gong en voor boeren die van hun land werden verdreven. Het kantoor waarvoor hij werkte, Fengrui in Peking, was het eerste dat werd aangepakt tijdens de arrestatiegolf in 2015. Wang werd maandag in de noordelijke havenstad Tianjin veroordeeld tot viereneenhalf jaar cel wegens ‘ondermijning van het staatsgezag’. Zijn politieke rechten zijn voor vijf jaar afgepakt.

Het is niet bekend waarom Wangs zaak zo lang duurde en waar hij al die tijd is vastgehouden, hij was de laatste van de arrestanten uit 2015 die nog moest worden berecht. Maar het lijkt erop dat Wang zich is blijven verzetten tegen zijn vervolging en dat wordt niet gewaardeerd door de Chinese justitie. Veel arrestanten bekennen schuld en tonen berouw, vaak na mishandeling en marteling. Wie eenmaal openlijk schuld heeft bekend kan daarna soms op clementie rekenen.

Hij wilde niet bekennen

Wang wees nog vorige maand de diensten af van een advocaat die hem door de staat was toegewezen. Het is niet bekend of hij zelf nog het woord heeft gevoerd in de rechtbank en of hij nu in beroep gaat.

Zijn vrouw, Li Wenzu, vermoedt dat zijn standvastigheid hem opbreekt. “Wang Quanzhang heeft nooit een misdaad begaan, maar ze hebben hem toch aangeklaagd voor een misdaad”, zegt Li tegen persbureau AP. “Ik denk dat dat gebeurde omdat hij geen deal met ze wilde sluiten, geen misdaad wilde bekennen.”

Li heeft zelf ook steeds aandacht gevraagd voor het lot van haar man. In december vorig jaar liet ze haar hoofd kaalscheren om te protesteren tegen het feit dat hij na meer dan drie jaar nog altijd vast zat. Li kon de rechtszaak ook niet bijwonen, veiligheidsagenten bewaken de ingang van het appartementencomplex waar ze woont.

Hardliners

De mensenrechtenorganisaties Amnesty International en Human Rights Watch hebben het vonnis veroordeeld als ‘schandalig’ en ‘onrechtvaardig’. In Chinese media is er weinig aandacht voor de zaak. Alleen de South China Morning Post, gevestigd in Hongkong, bericht er uitgebreid over. De website van de Global Times, die getrouw het standpunt van de hardliners in Peking uitdraagt, meldt niets over het vonnis. De hoofdredacteur van de Global Times, Hu Xijin, geeft wel zijn mening op Twitter. Hij vindt de straf ‘niet zwaar’, maar ‘een normale uitspraak’.

Lees ook: 

Alle macht weer aan de partij

De Chinese leider Xi Jinping verstevigt zijn greep door arrestatie van ruim honderd advocaten

Lees ook: Xi Jinping is rond van buiten, maar vierkant van binnen

Met de vriendelijk overkomende leider van de nieuwe wereldmacht valt niet te spotten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden