Woede om onteigenen oliebedrijf

Argentinië neemt 51 procent van oliebedrijf uit handen van Spaans Repsol

De nationalisatie door Argentinië van oliebedrijf Yacimientos Petroliferos Fiscales (YPF) heeft voor grote internationale ophef gezorgd. Maandag kondigde de Argentijnse presidente Cristina Fernández de Kirchner aan 51 procent van het bedrijf uit handen te nemen van het Spaanse oliebedrijf Repsol. Functionarissen zetten direct daarna de Spaanse directeuren uit hun kantoor.

Spanje, zelf diep in de financiële problemen, maakte de affaire tot staatsaangelegenheid en ontbood de Argentijnse ambassadeur. Repsol wil Argentinië aanklagen bij de Wereldbank en eist miljarden schadevergoeding. Uit protest annuleerde de Europese Commissie een bilaterale ontmoeting met Argentinië later deze week. De Mexicaanse president Felipe Calderón waarschuwt voor gevolgen voor buitenlandse investeringen in de hele regio.

De Argentijnse actie past in een links-nationalistische tendens in Latijns-Amerika. Na de privatisering van staatsbedrijven in de jaren tachtig en negentig eisen sommige landen de controle over hun grondstoffen weer terug. Bolivia nationaliseerde de gas- en oliesector en Venezuela is na jarenlange onteigeningen van olie, zware industrie, nutsbedrijven, voedingsindustrie en landbouwbedrijven aan de banken toegekomen. De acties gaan steevast gepaard met stoere taal over historische rechten, macht aan het volk en uitbuiting door westers kapitaal.

"Wij zijn het enige Latijns-Amerikaanse land dat zijn eigen natuurlijke hulpbronnen niet zelf beheert", beargumenteerde Fernández haar actie voor een applaudisserende zaal vol aanhangers. Achter haar hing een portret van de legendarische Argentijnse presidentsvrouw Evita Perón. 'Herstel van soevereiniteit' was volgens de presidente nodig vanwege de geringe investeringen en de lage productie van YPF. Vorig jaar moest Argentinië voor het eerst sinds de jaren negentig energie importeren. Dreigend waarschuwde zij andere buitenlandse bedrijven 'zoals banken en telefoonmaatschappijen'.

Volgens Spanje is de actie eerder bedoeld om de aandacht afleiden van de crisis in het land. De inflatie neemt toe en de presidente ligt al maanden overhoop met de vakbonden, die acties voorbereiden voor hogere salarissen. Om eenheid te creëren zou ze buitenlandse vijanden zoeken - en niet alleen in Spanje. De afgelopen maanden joeg Fernández ook de Britten op de kast door de Argentijnse aanspraken op de Britse Falkland-eilanden weer op te rakelen. Voor de peilingen hoeft ze het overigens niet te doen. Ook voor de aangekondigde onteigening van YPF was de president bij de bevolking al razend populair.

Echtgenoot van presidente verkocht YPF aan Spanjaarden
Oliebedrijf Yacimientos Petroliferos Fiscales (YPF), met 47.000 werknemers het grootste bedrijf in Argentinië, kwam gedurende de jaren negentig stukje bij beetje in handen van Repsol. De laatste aandelen werden in 1999 aangekocht van de provincie Santa Cruz, destijds bestuurd door Nestor Kirchner. Voor 600.000 dollar gunde de overleden man van Cristina Fernández Repsol daarmee de volledige controle over YPF.

In totaal verdiende de Argentijnse staat ruim 20 miljard dollar aan de privatisering. De komende 'hernationalisatie' treft alleen grootaandeelhouder Repsol, thans nog voor 57,43 procent eigenaar van YPF. De waarde van het pakket bedraagt 3,8 miljard euro, maar Repsol eist 8 miljard compensatie. Het bod van Argentinië is nog niet bekend.

Op de beurs is YPF in elk geval niet duurder geworden. Toen maandag de koers met 11 procent kelderde, werd de handel in de aandelen stopgezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden