Wmo: rechter fluit gemeenten terug

thuiszorg Zomaar snijden in hulp in de huishouding mag niet van de rechter. Organisaties van patiënten zijn blij.

Bij patiëntenfederaties steeg gisteren gejuich op, nadat de Centrale Raad van Beroep oordeelde dat huishoudelijke hulp wél onder de nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) valt en dat gemeenten het aantal uren zorg voor hun inwoners niet zonder een gedegen onderzoek kunnen terugbrengen.

Gemeenten mogen volgens de Centrale Raad van Beroep iedereen een vast, laag aantal uren hulp aanbieden, maar wanneer inwoners het daarmee oneens zijn, zijn gemeenten vanaf nu verplicht dat op individueel niveau te toetsen.

Voor inwoners die om zorg verlegen zitten, is dat goed nieuws. Want gemeenten kunnen vanaf nu niet zomaar zeggen dat anderhalf uur hulp per week wel genoeg is. Dat Utrecht dat deed, was een van de aanleidingen voor deze zaak.

Ook voor staatssecretaris Van Rijn van volksgezondheid is de uitspraak prettig. Als de hoogste rechter op het gebied van sociale zekerheid een lagere rechter in Middelburg had gevolgd in diens vonnis dat huishoudelijke hulp níet onder de Wmo valt, dan had Van Rijn een probleem gehad.

Ja, de staatssecretaris heeft fors bezuinigd op de hulp in de huishouding, maar het blijft een belangrijke pijler onder zijn beleid om ouderen langer thuis te laten wonen. Zou de uitspraak in zijn nadeel hebben uitgepakt, dan zou hij de wet nu alweer moeten aanpassen.

Ouderenbond Anbo en Ieder(In), de belangenverenging voor mensen met een beperking, reageerden eveneens verheugd, blij dat inwoners vanaf nu maatwerk kunnen eisen als ze het niet eens zijn met een beslissing van de gemeente. Dat zuinige gemeenten als Utrecht op de vingers worden getikt, is terecht, vinden ze. Tientallen andere rechtszaken die in afwachting van deze zaak waren aangehouden, zullen de komende tijd waarschijnlijk ook in het voordeel van de inwoners uitpakken.

Maar is die juichstemming terecht? Moest er niet zo'n 40 procent op huishoudelijke hulp bezuinigd worden? Kan dat nog wel nu gemeenten er een tandje bij moeten zetten?

Patiëntenfederaties denken dat dit wel moet lukken. Ze wijzen erop dat gemeenten vorig jaar flink wat geld hebben overgehouden voor hulp en ondersteuning thuis. Eerder deze maand noemden de NOS en het vakblad Binnenlands Bestuur een bedrag van 310 miljoen, gisteren kwam het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) na onderzoek uit op 362 miljoen euro.

Patiëntenorganisaties en Kamerleden reageerden furieus. Hoe viel dat te rijmen met al die gemeenten die het mes wel heel rigoureus in de regeling hadden gezet? Maar zo vreemd is het niet dat er wat geld over was, reageerde hoogleraar Maarten Allers onlangs heel nuchter in deze krant. Omdat er begin 2015 nog zoveel onbekend was, noemde hij het logisch dat gemeenten voorzichtig te werk zijn gegaan.

Daarbij: op een totaal budget van 4,8 miljard voor huishoudelijke hulp is die paar honderd miljoen helemaal niet zo'n grote buffer. Vandaag bleek uit hetzelfde SCP-onderzoek bovendien dat gemeenten vorig jaar op werk en inkomen fors verlies hebben gemaakt. Gemeenten mogen die verliezen aanvullen met geld dat ze elders hebben overgehouden.

Hoeveel extra miljoenen gemeenten als gevolg van deze uitspraak moeten uittrekken voor de huishoudelijke hulp, is nog onduidelijk. Maar aangezien de invoering van de nieuwe Wmo heeft geleid tot een stortvloed aan bezwaarschriften en een verdubbeling van het aantal rechtszaken zou het bedrag behoorlijk kunnen oplopen. Gemeenten die nu nog geld op de plank hebben liggen, hebben dat de komende tijd waarschijnlijk hard nodig.

undefined

In het kort

Ook huishoudelijke hulp valt onder de Wmo, zegt de rechter

Gemeenten moeten per patiënt bepalen of bezuinigen nodig is

De vraag is of gemeenten alle hulp waarop patiënten recht hebben wel kunnen betalen

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden