WK zwemmen / Te veel twijfels om te excelleren

Pieter van den Hoogenband werd op de 200 meter vrije slag vernederd door Michael Phelps. De Nederlander keek beduusd naar een nooit verwacht wereldrecord.

Elke topsporter zoekt zekerheden, zelfs de grootste olympische kampioen. Voor Pieter van den Hoogenband begonnen begin dit jaar zijn waarborgen af te brokkelen, waarna hij ze uitgerekend tijdens de WK in Melbourne totaal verloor.

Hij wilde daar doen geloven dat hij 22 maanden na een herniaoperatie klaar was voor zijn eerste wereldtitel. Maar net zoals hij voor de WK van 2003 een voedselvergiftiging verborg achter zijn brede lach, zo verhulde hij in Australië problemen van technische en materiële aard.

In januari, vlak voor vertrek naar Australië, stelde wetenschapper Wieger Mensonides vast dat er iets grondig mis is met de waterligging en techniek van VdH. Om de pijn van zijn hernia te verlichten, had Van den Hoogenband in het water een andere houding aangenomen.

Zijn souplesse was verdwenen en moest worden gecompenseerd door kracht, die averechts werkte. Daarbij kwam in Melbourne de twijfel over zijn zwembroek. In 2003 had hij een lucratief contract getekend bij Nike, dat hem het snelste materiaal beloofde. Tijdens de Spelen van Athene bleef het wereldrecord en de daaraan gekoppelde bonus van een miljoen dollar achterwege.

Vlak voor de WK kwam zijn oude merk Speedo met een broek die per 100 meter een voordeel van 0.15 seconde zou opleveren. Deze week betrad hij voor de series in zijn Nike-broek het startblok, voor de halve finale en finale koos hij voor het nieuwe materiaal. Zijn manager Wouters noemde de kwestie ’delicaat’.

Van den Hoogenband riskeert een forse schadeclaim, en die investering bleek gisteren verre van lonend. Zij stond model voor zijn onzekerheid en leidde vlak voor de belangrijke finale af van de hoofdzaken.

De titanenstrijd met Phelps werd voor Van den Hoogenband een ontluistering. Op zijn gezicht was ongeloof te lezen toen hij op het scorebord het nimmer verwachte wereldrecord van 1.43,86 zag oplichten. Maar Van den Hoogenband was vooral geschrokken van de overmacht waarmee de Amerikaan hem totaal overrompelde. Geen moment had hij een rol van betekenis in de tweestrijd kunnen spelen.

Phelps staat bekend als een man die als geen ander grenzen kan verleggen. Toch had de Nederlander zich totaal verkeken op zijn werkelijke kracht. En op zijn eigen tekortkomingen. De aanval op zijn eerste wereldtitel had volgens het gebruikelijke patroon moeten verlopen: hard openen, een voorsprong nemen en Phelps in de laatste 50 meter op achterstand houden. Hoe anders was de praktijk.

Het was Phelps die een voorsprong had toen hij het water raakte. Slechts bij de eerste twee keerpunten had Van den Hoogenband iets van zijn achterstand goedgemaakt, maar bij die inhaalrace smeet hij met energie en blies hij zich op. Daarmee riep hij de vernedering over zichzelf af. Want elke keer weer gleed de Amerikaan met zijn machtige afzet een lichaamslengte van hem weg.

„Ik wist niet wat er gebeurde, die kerel explodeerde”, aldus Van den Hoogenband. „Hier is geschiedenis geschreven, maar jammer genoeg gebeurde dat niet door mij. Ik was de controle volledig kwijt.”

Zijn tijd van 1.46.28, waarmee hij net de Koreaan Park van het lijf hield en zijn achtste WK-zilver pakte, was ver beneden zijn niveau. Het doet de vraag rijzen of Van den Hoogenband zijn droom, drievoudig olympisch kampioen worden op de 100 meter, in Peking wel waar kan maken.

Want waar Phelps een nieuwe dimensie aan het zwemmen heeft toevoegt met zijn machtige vlinderbeenslag, daar is VdH op de keerpunten afgegleden naar een bedenkelijk niveau. „Dit is voor Pieter op dit niveau niet te kopiëren”, aldus zijn trainer Jacco Verhaeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden