Witte Huis kon afgang net vermijden

Amerikanen communiceerden met Chinees ministerie dat weinig te vertellen had

De regering-Obama kan opgelucht ademhalen. Als het al een stommiteit was dat de ambassade in Peking de dissident Chen Guangcheng liet vertrekken, dan was het in elk geval geen fatale stommiteit.

Zowel de VS als China kunnen hun diplomaten erop uitsturen om met het bijbehorende stalen gezicht te beweren dat de kwestie in goed overleg is opgelost, dat de VS de dissident niet in de steek hebben gelaten en dat China niet onder druk is gezet een criticus van het regime de vrijheid terug te geven.

Daar leek het woensdag nog helemaal niet op. De Amerikaanse regering leek zowel Chen te snel te hebben geloofd als het Chinese ministerie van buitenlandse zaken. 'Vooruit met de geit!' zei Chen, volgens een reconstructie op de website Daily Beast, toen hem werd gevraagd of hij echt vrijwillig ging. Volgens Bob Fu, voorzitter van de vereniging ChinaAid in de VS hebben regeringsfunctionarissen de zaak te optimistisch ingeschat. "Ze vertelden dat ze me foto's zouden sturen van Chen die 'vrolijk' de ambassade verlaat."

In een teleconferentie met het Witte Huis en het ministerie van buitenlandse zaken kregen mensenrechtenorganisaties in de VS woensdag direct op hun kritische vragen te horen dat Chen geen asiel had gevraagd, en dat het beleid er dus op gericht was hem zonder represailles weer te herenigen met zijn gezin.

Maar een probleem daarbij was vanaf het begin dat de Amerikanen afspraken moesten maken met het Chinese ministerie van buitenlandse zaken, terwijl dat in China weinig te vertellen heeft, zei gisteren Nicholas Bequelin, specialist voor Azië van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch, tegen de Washington Post.

De minister van buitenlandse zaken, Yang Jiechi, zit niet in het Politbureau en ook niet in het Dagelijks Bestuur, het hoogste orgaan van de Chinese communistische partij. Die kan, met andere woorden, hoogstens vragen of zijn toezeggingen aan buitenlandse regeringen gestand zullen worden gedaan. "Het is ongelooflijk dat de VS hun beloften serieus hebben genomen."

Maar tegelijkertijd kunnen de Amerikanen daar weinig aan doen, zegt Jeffrey Baader, tot voor kort een van Obama's adviseurs voor Oost-Azië. "Dat ministerie is nu eenmaal het ons aangewezen kanaal voor overleg over dit soort kwesties.

Mocht minister van buitenlandse zaken Hillary Clinton daar gefrustreerd over zijn, dan liet ze daar gisteravond bij een bijeenkomst met president Hu niets van merken. Ondertussen liet een vriend van Chen via Twitter weten dat die het met zijn klachten over het gebrek aan bescherming door de Amerikanen allemaal niet zo had bedoeld en dat hij "veel respect had voor de Chinees-Amerikaanse diplomatieke bemoeienissen' en 'zich zeer bewust is van het belang van diplomatie tussen de twee landen en de geloofwaardigheid van alle afspraken die al zijn gemaakt."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden