Wisseling van de wacht bij de Fed

Hoe laten Yellen en Fischer de wereld wennen aan minder gratis geld?

Kardinale beslissingen over de Amerikaanse economie - en daarmee die van de rest van de wereld - liggen vanaf dit jaar in handen van het team Yellen/Fischer.

Als de voortekenen niet bedriegen heeft de Amerikaanse Senaat gisternacht Janet Yellen verkozen tot voorzitter van de Federal Reserve (Fed), het stelsel van Amerikaanse centrale banken. Daags voor Kerst keurden de senatoren haar nominatie al goed met 59 voor- en 34 tegenstemmen. Met de finale instemming op zak kan Yellen op 1 februari Ben Bernanke opvolgen.

De 67-jarige Yellen is nu vicevoorzitter van de Fed. Als zij een plaats opschuift, nomineert president Obama - met grote waarschijnlijkheid - Stanley Fischer (70) als haar opvolger.

Aan Yellen en Fischer, en de vijf andere bestuursleden van Fed, de taak om de wereldeconomie zonder al te veel bijverschijnselen te laten afkicken van de ongekende sommen geld die de afgelopen jaren in de Amerikaanse economie zijn gepompt. Sinds de Fed in 2008 de recessie te lijf ging door te stimuleren, heeft het instituut zijn balans verviervoudigd. Er staat nu zo'n 4 biljoen dollar op, een kleine 3 biljoen euro.

Deze maand verlaagt de Fed voor het eerst zijn maandelijkse stimulans: van 85 naar 75 miljard dollar, zo heeft de bank in december besloten. Het gaat immers beter in Amerika: de werkloosheid daalt, de huizenmarkt krabbelt op.

Reikhalzend kijkt de financiële wereld uit naar de notulen van die decembervergadering, die morgen openbaar worden. Uit wat er toen is uitgewisseld, kan wellicht worden afgeleid hoe de afbouw er de rest van het jaar uitziet.

Aan die behoefte aan duidelijkheid wil Yellen graag tegemoetkomen. Alles om te voorkomen dat investeerders en handelaren in paniek met geld gaan schuiven, omdat ze zich overvallen voelen door een Fed-beslissing en naarstig op zoek gaan naar de beste plek om geld te verdienen. Een voorproefje van dat scenario kregen de financiële markten deze zomer, toen Bernanke aankondigde dat de Fed zijn stimulering binnen afzienbare tijd zou afbouwen. Kapitaalvlucht van opkomende economieën naar de VS was het gevolg. India, Turkije, Indonesië en Brazilië zagen de waarde van hun munt omlaag duikelen.

Fischer echter heeft zo zijn bedenkingen bij vingerwijzingen en richtsnoeren. Meer dan Yellen, die een vrouw van de wetenschap is, is Fischer van de praktijk. In zijn jaren bij het IMF hielp hij crises bestrijden in Mexico, Rusland en Zuid-Oost Azië. Daar moet hij aan overgehouden hebben dat het leven soms grillig is.

Dit najaar liet hij zich kritisch uit over de koers die de Fed uitzet op het tweede heikele punt waar de Fed over beslist: de hoogte van de rente. Niet handig dat de Fed zo zijn best doet om de wereld te verzekeren dat die nog jaren rond de nul blijft hangen, zei Fischer op een investeerderscongres in Hongkong. "Je kunt van de Fed niet verwachten dat hij uitspelt wat hij gaat doen. Waarom? Omdat hij dat niet weet."

Janet Louise Yellen
Geboren in 1946

Summa cum laude afgestudeerd aan Brown Universiteit, Providence, Rhode Island als econome in 1967

Gepromoveerd aan Yale in 1971

Doceerde aan Harvard, Londen School of Economics en de Universiteit van Californië in Berkeley

Werkte als adviseur van president Bill Clinton

Was president van de Federal Reserve in San Francisco

Is vicevoorzitter van de overkoepelende raad van bestuur van de Fed sinds 2010

Stanley Fischer
Geboren in 1943 in Noord-Rhodesië (nu Zambia), is Israëliër en Amerikaan

Studeerde af in economie aan de Londen School of Economics in 1966

Promoveerde aan het Massachusetts Institute of Technology in 1969 en gaf er les aan o.a. Ben Bernanke en ECB-voorman Mario Draghi

Was hoofdeconoom bij de Wereldbank en tweede man bij het Internationaal Monetair Fonds

Was van 2002 tot 2005 vicevoorzitter van de Amerikaanse bank Citigroup, die in 2008 door de overheid is gered

Was tot juni vorig jaar president van de Israëlische centrale bank

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden