Wiskunstig op stap

Puzzelend biedt Nijmegen, de oudste stad van Nederland, nog vele verrassingen.

In een onooglijk hoekje van het Nijmeegse Hunnerpark is een bijzonder beeld weggewerkt. Op de kop van twee tegenover elkaar geplaatste betonnen zuiltjes, die samen een voetgangerspoort vormen, is een reliëf uitgehakt, waarvan de twee helften elkaars spiegelbeeld vormen. Gezichten en figuren vullen elkaar precies aan tot een blok.

Het Billenniummonument staat er al een poosje, maar het valt niet op. Het Hunnerpark is in feite niet meer dan een groene strook aan de voet van het Valkhof en de Waalbrug. Tijdens Oranjepop (op Koninginnedag) en de Vierdaagsefeesten (in juli) is het er druk, maar verder komt er nooit iemand, of hooguit een verdwaalde hondenuitlater.

Daardoor is het monument een van de opvallendste haltes in de puzzelwandeling, die twee wiskundedocenten in de historische binnenstad van Nijmegen hebben uitgezet. Langs een route van zes kilometer hebben ze 28 opgaven bedacht, die allemaal betrekking hebben op wat onderweg is te zien. Maar de oplossing is lang niet altijd eenvoudig.

Dat hoeft ook niet, vindt Leon van den Broek, die trots is op de opgaven die hij samen met Lambert Kemerink heeft verzonnen. „Wiskunde is niet makkelijk. En onze vragen zijn origineel, dat heeft zijn charme. Maar alles wat nieuw is, is ook lastig.” De oplossing van elke opgave levert een letter op, die bijdraagt aan een slagzin. „Maar je hebt niet alle letters nodig, om die slagzin te vinden. Soms moet je gokken.”

Kemerink gaf jaren wiskunde op een school in Maputo, de hoofdstad van Mozambique. Van den Broek werkt aan het wiskundeinstituut van de Radboud Universiteit. Hij bedenkt opgaven voor het jaarlijkse wiskundetoernooi voor middelbare scholieren en organiseert een internationale Kangoeroe reken- en wiskundewedstrijd, waaraan scholieren uit 41 landen meedoen.

Vanzelfsprekend is hun wandeling dus een wiskunstige puzzel geworden. Van den Broek adviseert daarom niet alleen te wandelen. „In groepjes van twee tot vier is het het leukst. Dan kun je elkaar corrigeren. Het is verstandig om bij sommige opgaven zelf te tekenen of te rekenen, maar als je eenmaal op het verkeerde been staat, met verkeerde ogen kijkt, gaat het mis. Een medewandelaar kan je dan op je fout wijzen.”

Toch is het voor een leuke en leerzame tocht door Nijmegen helemaal niet nodig om alles op te lossen. De opgaven zijn ter plekke bedacht en vereisen daarom van de wandelaars dat ze goed kijken. De samenstellers vinden dat wandelaars vijf uur moeten uittrekken om de zes kilometer af te leggen. Het oog valt dan op details waar een doorsnee-wandelaar niet zo gauw op let. Zoals de daken op de hoektorens van de Titus Brandsma Gedachteniskerk. Het ronde labyrint van basaltstenen aan de Waalkade. Of het monument voor cineast Joris Ivens. De wisselende patronen in de gevels van de Marikenstraat. De schaduwen waarmee de Romeinse Godenpijler de tijd aanwijst. De ligging van de middeleeuwse Blauwe Steen, waarop recht werd gesproken. De steen waaronder de geallieerden in 1974 een tijdscapsule begroeven, met gegevens over Operatie Market Garden, die pas in 2044 mag worden geopend. De ruitjes in de Nicolaaskapel, het oudste gebouw van Nijmegen uit de elfde eeuw, dat op het Valkhof staat waar ooit de burcht van keizer Barbarossa stond, die mogelijk wordt herbouwd. En het Billenniummonument in het Hunnerpark.

Zo passeert de wandelaar bijna ongemerkt de rijke geschiedenis van de oudste stad van Nederland, vanaf de Romeinen, via de Middeleeuwen en Marieken van Nieumeghen naar de Tweede Wereldoorlog, waaronder de frontstad zwaar moest lijden. En de moderne tijd, gesymboliseerd door de Waalbrug met zijn paraboolboog, een vernuftig staaltje wiskunde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden