Wiroja's leveren derde album met strips uit weekblad

Jup is een gestressde carrieremaakster. Brix is een strijdbare feministe. En Claire dat ben je zelf, als lezeres dus. We hebben het over de stripfiguren uit het Belgische weekblad Flair. De drie vrouwen, geesteskinderen van de Wiroja's, mogen nu ook hun gang gaan in een eigen album.

COEN VAN BASTEN

Wiroja's staat voor Wilbert Plijnaar, Robert van der Kroft en Jan van Die. Met z'n drieen zijn ze iedere week verantwoordelijk voor de strip Claire in het vrouwentijdschrift van onze zuiderburen. Onlangs hebben ze hun derde stripboek uitgebracht. 'Licht en luchtig', zo luidt de titel van het knalroze album.

"We werken al achttien jaar samen" , vertelt Van der Kroft. "Onze namen worden vaak achter elkaar opgeschreven. Dat levert een hele lange zin op. Zodoende stond er plotseling de afkorting Wiroja. Het klinkt heel vrolijk. Ik moet altijd aan een accordeontrio denken."

Over de werkverdeling: "Wilbert is de regisseur van de Claire-strip. Hij bepaalt wat er op de plaatjes komt te staan. Jan vult de ballonnen met de dialogen en ik teken alles." En, het moet gezegd worden, het stripboek ziet er piekfijn uit. De 47 pagina's met tekeningen bieden een vrolijke, kleurige, en heldere aanblik.

Het stripboek is het derde album dat door de Wiroja's in eigen beheer wordt uitgegeven. Dit is een unieke aanpak in stripland. Meestal geven grote uitgeverijen boeken uit. "Wij vinden dat deze uitgeverijen zeer zakelijk te werk gaan. Bij deel tien van een stripboek is het toch leuk om iets extra's te doen? Een ballonnetje, een poster of wat dan ook. Maar, daar zijn uitgeverijen niet voor te porren."

De Wiroja's zijn wel in voor een verrassing. Deze keer was het een partij ballonnen die het nieuwe album vergezelde.

"We hebben drie jaar gespaard om ons eerste stripboek, getiteld 'Op eigen benen', te financieren. Met de opbrengsten van het eerste boek kunnen we nu deel drie betalen." De oplage van 'Licht en luchtig' is 30 000 exemplaren. Het stripboek wordt behalve in Nederland en Belgie ook verkocht in Frankrijk, Zwitserland en Canada. "Het verkoopt goed, maar we worden er nog niet rijk van."

Het begon destijds allemaal met Sjors en Sjimmie. "In 1975 gingen de bladen Pep en Sjors op in het nieuwe tijdschrift Eppo" , legt Van der Kroft uit. "Wij werden toen gevraagd om een keer in de week een pagina te vullen met Sjors en Sjimmie. Dertien jaar lang hebben we dat met plezier gedaan."

Belhamels

Tenslotte werd het tijd voor wat anders. "We wilden proberen om de strip van Sjors en Sjimmie ook over de grens te verkopen. Sommigen verklaarden ons voor gek en verwachtten dat het ons toch niet zou lukken. In Nederland hadden de twee belhamels weliswaar succes, maar die humor zou niet in het buitenland aanslaan, zo voorspelden zij. Wij togen dus naar de eerste de beste redactie over de grens. Dat was Flair. We lieten onze poppetjes zien en vroegen of het blad er belangstelling voor had."

Dat had Flair zeker, alleen wilde de redactie een eigen strip. De geboorte van Claire was nabij. "Flair wilde een meisje als hoofdpersoon. Dit omdat de lezers van het weekblad voornamelijk vrouwen zijn tussen de twintig en dertig jaar. De hoofdpersoon werd dus Claire."

Veranderingen komen altijd tegelijk. "In dezelfde week dat wij de deal met Flair sloten, kregen we nog een ander aanbod. Er werd ons gevraagd langere stripverhalen voor het nieuwe blad, Sjors en Sjimmie genaamd, te maken. Dat werd te veel, dus besloten we dit lange verhaal uit te besteden aan een studio."

Vanaf 1988 verscheen de Clairestrip in Flair. "In het begin hadden we typisch vrouwelijke onderwerpen. Ongesteld zijn en je rok optillen als je gaat liften en zo. Na tien van dit soort onderwerpen ga je pas echt beginnen.

Het verloopt ook heel anders dan je denkt" , gaat Van der Kroft verder. "We begonnen met drie typetjes, Jup, Brix en Claire. De een zakelijk, de ander feministisch en de derde heel lief. In de loop van de tijd groeit dat verder en kan het ook veranderen."

Vrouwencafe

Zo kon Flair de feministische Brix niet zo waarderen. "In onze strip ging Brix regelmatig naar het vrouwencafe. In Belgie bestaan geen vrouwencafes, kregen we te horen. En het feminisme is iets dat alleen in Holland leeft, aldus de redactie. Het strijdbare vrouwtje was te heftig voor Belgische begrippen." Brix kreeg na deze kritiek een wat ingetogener karakter.

De Wiroja's en Flair waren het nog een keer niet eens. "We hadden een stripje over borstkanker gemaakt. Het ging als volgt: Claire voelt een bobbeltje in de borststreek en maakt zich zorgen. Ze vertelt het iedereen en gaat uiteindelijk naar een dokter. Deze controleert het bobbeltje. Hij verzekert Claire dat het niets ernstigs is. Als hij haar gedag zegt en de hand schudt, voelt hij een oneffenheidje. Het blijkt een wratje op haar hand te zijn. Dit onderwerp viel niet in goede aarde bij de redactie van Flair. We moesten dus iets anders bedenken."

Iedere week moet er een nieuwe strip worden bedacht. Hoe zit het met de ideeenbus? "De meeste ideeen komen vanuit onszelf. Het betreft onderwerpen waar we zelf mee te maken hebben." De cover van het album geeft het al aan: romantisch diner voor twee, als je niet versierd wilt worden en roddels bij de kapper. Iedereen heeft met deze dagelijkse beslommeringen te maken. "Verder nemen we ook wel eens onderwerpen uit Flair op de hak" , lacht Van der Kroft. "De horoscooprubriek bijvoorbeeld."

Het stripboek doorbladerend besef je niet dat er een heel proces aan is voorafgegaan. "Als ik de tekst van de ballonnen en de regie van de strip op mijn tafel heb liggen, ga ik tekenen. Op deze lijst zie ik wat er per plaatje gebeurt. Ik teken alles een stuk groter dan een pagina uit het album. Eerst ga ik met potlood aan de slag. Vervolgens ga ik er met inkt overheen. De tekst wordt op een transparant vel gezet. In twee talen, Nederlands en Frans. Dan zet ik de tekening op film en gaat het naar de blauwdrukker."

De blauwdrukker drukt de tekening af op karton. Vervolgens worden de plaatjes ingekleurd. "Ten slotte komt alles weer bij mij terecht. Ik zorg ervoor dat ook de lettering op film komt te staan en dit op het juiste formaat." Van der Kroft stuurt de hele set uiteindelijk naar de redactie van Flair. En zo gaat dat iedere week.

Ouderwetse opbouw

Iedere strip bestaat uit elf aparte plaatjes. "De opbouw van de pagina's is heel ouderwets. Bij elk plaatje zie je iedereen van top tot teen in beeld. De situatie wordt telkens vanuit dezelfde hoek bekeken. Het lijkt daarom alsof je naar een toneelstuk kijkt. Bij Sjors en Sjimmie wordt er meer met close-ups gewerkt om het spannend te maken. Dat heeft het effect van een speelfilm."

De reacties op de uitgegeven albums zijn positief. Maar wie verwacht na het lezen van een strip in schaterlachen uit te barsten, komt bedrogen uit. De strip is amusant maar kent geen climax aan het einde. "We werken ook niet naar een humoristisch einde toe" , verklaart Van der Kroft. "Claire is meer een strip die onderweg leuk is. Na het lezen hou je een vrolijke glimlach over. Het is een strip met gevoel."

De Wiroja's zijn in ieder geval erg gesteld geraakt op Claire, Brix en Jup. "Voor ons bestaan ze eigenlijk echt."

Ondanks de liefde voor hun geesteskinderen hebben de Wiroja's meer plannen in petto dan het maken van strips. "We willen Claire-knutselpakketjes op de markt brengen. In deze pakketjes zitten allerlei materialen. Met behulp hiervan kan je zelf sieraden maken zoals, oorbellen, broches en dingen voor in je haar." De inspiratiebron van het drietal is nog lang niet drooggevallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden