Winstdaling Shell valt nog mee

Beleggers opgelucht over kwartaalcijfers. Winst komt vooral uit de VS en uit de chemie. Lng-productie lucratief

De raffinaderijen van Shell in Europa en Azië leveren weinig winst op en soms zelfs verlies. Shell verwacht dat dat voorlopig zo blijft en heeft daarom de waarde waarvoor die raffinaderijen in de boeken stonden, aangepast. Dat leverde het gas- en olieconcern een verliespost op van 2,3 miljard dollar, circa 1,7 miljard euro.

Door die grote afschrijving kwam de nettowinst van Shell over het eerste kwartaal van dit jaar 45 procent lager uit dan in dezelfde periode in 2013: 4,5 miljard dollar versus 8,2 miljard. Als die waardeverminderingen en andere eenmalige kosten en baten niet worden meegerekend, was het verschil in winst met vorig jaar miniem: 7,3 miljard tegen 7,5 miljard.

Die winstdaling was kleiner dan verwacht en daarom maakte het aandeel Shell gisteren na de bekendmaking van de kwartaalcijfers op de Amsterdamse beurs een ongebruikelijk grote sprong: plus 3 procent. Dat Shell het (toch al ruime) dividend met 4,4 procent verhoogt, sprak beleggers natuurlijk ook aan.

Shell verdiende het afgelopen kwartaal 1,6 miljard dollar met de fabricage en verkoop van benzine, diesel, kerosine, smeermiddelen en zijn chemieproducten. Maar die winst kwam vooral uit Amerika - en uit de chemiepoot. De grote raffinaderij van Shell in Singapore draait met verlies, die in het Rotterdamse Pernis ongeveer quitte.

Volgens Simon Henry, financieel topman van Shell, worden er in Azië raffinaderijen bijgebouwd, terwijl er al voldoende capaciteit is. Dat drukt de prijzen. De raffinaderij in Singapore is bovendien al op leeftijd. De nieuwste raffinaderijen in dat werelddeel draaien goedkoper.

In Europa is de vraag naar (auto)brandstoffen achtergebleven bij de verwachtingen als gevolg van de crisis. Ook is er een verschuiving aan de gang: diesel wint aan populariteit, ten koste van benzine.

Door al die ontwikkelingen verwacht Shell voorlopig weinig financieel heil van de productie en verkoop van olieproducten in Azië en Europa. De afgelopen maanden maakte Shell de (aanstaande) verkoop bekend van raffinaderijen en/of tankstations in Australië, Italië, Denemarken en Noorwegen. Het lijdt geen twijfel dat er nog meer verkopen volgen. De grote raffinaderij in Pernis lijkt nog onomstreden. Wel sluit Shell een daar gevestigde fabriek voor smeermiddelen.

De productie van olie en gas leverde Shell het afgelopen kwartaal 5,7 miljard dollar winst op. Dat was ongeveer net zo veel als een jaar eerder, terwijl de productie 9 procent lager uitviel. Omgerekend in vaten olie kwam de totale olie- en gasproductie uit op 3,2 miljoen vaten per dag. De productiedaling was voor een klein deel het gevolg van het besluit om minder aardgas te winnen in de bodem bij Loppersum. Vanwege het gevaar van nieuwe aardbevingen heeft de Nederlandse Aardoliemaatschappij (Nam) de gasproductie bij dat Groningse dorp verminderd. De Nam is een 50-procentsdochter van Shell. Shell profiteerde van stijgende gasprijzen en wist ook meer vloeibaar gas (lng) te verkopen, al kwam dat deels doordat het Nederlands-Britse bedrijf begin dit jaar de lng-poot van het Spaanse Repsol overnam.

Vloeibaar gas is tegenwoordig de kurk waar Shell op drijft. Van de 5,7 miljard dollar die Shell op zijn olie- en gasproductie verdiende, was 3,2 miljard afkomstig van de fabricage van lng én de productie van brandstoffen uit aardgas in Katar.

Shell verdient met zijn lng dus meer dan met de productie van olie en gewoon aardgas tezamen. Shell maakt het vloeibare gas onder meer in Nigeria, Rusland, Oman, Australië en Katar.

Topman Simon Henry zei gisteren bij de bekendmaking van de kwartaalcijfers dat Shell ernaar blijft streven om winstgevender te worden. Het rendement op het geïnvesteerde kapitaal was het afgelopen kwartaal voor Shell-begrippen erg laag. Ook in vergelijking met concurrenten scoort Shell ondermaats.

Olieproductie krimpt

Net als Shell hebben ook concurrenten BP en Total minder olie geproduceerd dan een jaar geleden. De Franse oliemaatschappij verloor de rechten op een olieveld in Aboe Dhabi. Mede daardoor daalde de olieproductie met zes procent tot ruim 2,1 miljoen vaten per dag. De winst van Total in het eerste kwartaal van dit jaar kwam uit op 3,3 miljard euro, tien procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar. Total kampte, evenals Shell, met lagere marges op de raffinage van olie.

Ook BP kwam het afgelopen kwartaal uit op een lagere winst (2,3 miljard euro) dan in het eerste kwartaal vorig jaar (3 miljard). Dat kwam deels doordat de olieproductie terugliep in Rusland en in Angola. Toch gaat de Britse maatschappij het dividend met acht procent verhogen. Het Noorse Statoil zag zijn winst juist met bijna een derde toenemen tot ongeveer 2 miljard euro. Het bedrijf profiteerde van de strenge winter in de Verenigde Staten en van hogere gasprijzen die daar het gevolg van waren.

Shell ziet even af van grote investeringen Rusland

Shell zal voorlopig geen grote investeringen doen in Rusland. Als er economische sancties tegen Rusland worden ingevoerd, zal Shell zich voegen naar de internationale regelgeving, zei financieel topman Simon Henry gisteren.

Twee weken geleden was Shell-topman Ben van Beurden nog op bezoek bij de Russische president Poetin. Gezien alle spanningen rond de Krim en Oekraïne was dat, zacht gezegd, een opvallend moment.

Van Beurden sprak daar onder meer over uitbreiding van de productie van vloeibaar gas (lng) in Sachalin, in het oosten van Siberië.

Volgens Henry stond het overleg al lang op de agenda en was de ontmoeting gepland omdat twintig jaar geleden de eerste contracten voor het vloeibaar-gasproject werden gesloten.

Shell doet in Sachalin het uitvoerende werk en heeft een belang van 27,5 procent in het kolossale project. Het Russische Gazprom heeft 50 procent in handen.

Olievelden Nigeria te koop, gaswinning blijft

Shell is druk bezig om zijn olievelden op het Nigeriaanse vasteland te verkopen. Volgens financieel topman Simon Henry is er veel belangstelling voor de velden, maar zal het nog even duren voordat de verkoop definitief is geregeld. Shell kampt al jaren met grote problemen bij de oliewinning in de Nigerdelta. Diefstal van olie en sabotage van leidingen zijn al meer dan twintig jaar schering en inslag.

Shell produceert op het Nigeriaanse vasteland ook gas. Die activiteit wordt voortgezet. Olievelden die veel gas bevatten, wil Shell dan ook houden.

Shell heeft aan de Nigeriaanse kust grote installaties staan waar gas vloeibaar wordt gemaakt en vervolgens wordt geëxporteerd. Daarnaast is er volgens Henry in Nigeria zelf behoefte aan gas. De gaswinning is veel minder gevoelig voor diefstal en sabotage dan de oliewinning.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden