Winning schaliegas voorlopig van de baan

Minister Kamp luistert naar Kamer en stelt boringen uit

'Verbaasd en teleurgesteld' is Cuadrilla. Minister Henk Kamp (VVD, economische zaken) had gisteren een vervelende boodschap voor dit Britse bedrijf: in ieder geval de komende vijf jaar is in Nederland commerciële opsporing en winning van schaliegas 'niet aan de orde'.

Cuadrilla is in bezit van vergunningen om in de Noordoostpolder en bij Boxtel te speuren naar de fossiele brandstof. Kamp zal deze vergunningen niet verlengen. Voor de minister is, ondanks diverse onderzoeken, nog steeds niet duidelijk of de winning van schaliegas rendabel is. Er zijn schattingen dat er tussen de 200 tot 500 miljard kuub in de Nederlandse bodem zit. Maar omdat er nooit proefboringen hebben plaatsgevonden, is onbekend welk gedeelte echt winbaar is. Bovendien is nog steeds niet helder hoe schadelijk het boren naar schaliegas in diepe steenlagen precies is.

Het besluit van Kamp, gisteren na afloop van de laatste ministerraad voor het zomerreces, komt als een verrassing. De minister heeft altijd laten blijken dat hij schaliegas een interessante brandstof vindt. Nederland moet noodgedwongen afkicken van het Groningse gas, maar haalt nog veel te weinig energie uit duurzame bronnen als wind en zon. Schaliegas zou een mooie 'transitie-brandstof' kunnen zijn voor de komende tien jaar.

De afgelopen jaren bleef onduidelijk wat het kabinet exact van plan was met deze nieuwe fossiele bron. De weerstand onder de bevolking tegen de omstreden boringen bleef ondertussen groeien. In de VS bleek de winning gepaard te gaan met enorme milieu- en watervervuiling. Schaliegas zit diep onder de grond vast in steenlagen. Om het naar boven te kunnen halen, worden met hoge druk zand, water en chemicaliën in de grond gespoten, waardoor de steenlaag breekt en het gas vrijkomt. Het gevaar is dat grondwater en drinkwater vervuild raken, wat in Amerika werkelijkheid werd.

Ruim tweehonderd Nederlandse gemeenten hebben zich in de afgelopen twee jaar 'schaliegasvrij' verklaard. De Tweede Kamer schaarde zich eind vorig jaar achter een voorstel van PvdA en GroenLinks om deze kabinetsperiode geen schaliegas te winnen. Het kabinet en regeringspartij VVD toonden zich ongelukkig met dit besluit. Kamp liet de deur naar proefboringen op een kier.

De minister heeft nu overduidelijk gemaakt dat tot 2020 geen enkele commerciële boring zal worden toegestaan. Dat wil niet zeggen dat hij schaliegas heeft afgeschreven. Kamp gaat nu op zoek, liet hij gisteren weten, naar 'de ideale energiemix'. Eind dit jaar besluit het kabinet of schaliegas daarin thuis hoort.

Voor Kamp is onder andere van belang hoeveel gas er de komende jaren uit Groningen kan worden gehaald en vooral hoe de overgang naar duurzame energie zich ontwikkelt. Het kan zijn dat schaliegas alsnog in beeld komt als aantrekkelijke bron.

In dat geval zal de overheid de onderzoeksboringen in eigen hand houden en niet uitbesteden aan commerciële bedrijven. Dat gebeurt op zijn vroegst in 2018. Kamp wil dan samen optrekken met de buurlanden en de Europese Unie.

De teleurstelling van Cuadrilla werd gisteren overstemd door juichende reacties van politieke partijen en maatschappelijke organisaties. Drinkwaterbedrijf Vitens heeft altijd verklaard dat winning van schaliegas een onaanvaardbaar risico vormt op verontreiniging van het grondwater. Directeur Lieve Declercq is daarom 'zeer te spreken' over het besluit van Kamp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden