Winnetou is niet zomaar een indiaan, hij is een merk

Is Winnetou een merk? Of is de naam die de Duitser Karl May eind negentiende eeuw verzon voor de hoofdpersoon van zijn jongensboeken zo ingeburgerd dat Winnetou gewoon synoniem is voor opperhoofd der indianen?

In het laatste geval mag iedereen die dat wil Winnetou gebruiken; op kleding, koffers, speelgoed, op lolly's, noem maar op.

De aanleiding voor deze discussie is de planning van drie films met een indiaan in de hoofdrol die de Duitse filmproducent Constantin wil maken. De omroep die de films gaat uitzenden, wil ze 'Winnetou' noemen. Omdat de films in bijna niets op de boeken lijken, ging de uitgeverij Karl-May niet akkoord. Toen besloot Constantin dat het recht op het merk Winnetou maar eens vrijgegeven moest worden.

Volgens de filmmaker denkt iedereen bij Winnetou aan een indiaan. Mensen weten niet eens dat het de naam is van de hoofdpersoon uit de boeken van Karl May, waarin Winnetou vele avonturen beleeft met de schietgrage Old Shatterhand.

Aanvankelijk staan de twee romanfiguren tegenover elkaar als de Amerikanen een spoorweg willen bouwen dwars door het jachtgebied van de Apachen, maar al snel vermengen ze hun bloed en gaan voor elkaar door het vuur. Elf avonturen van Winnetou en Old Shatterhand zijn in de jaren zestig verfilmd. Ook kwamen er stripalbums uit over Winnetou en in de jaren tachtig verscheen een Duitse televisieserie met Winnetou in de hoofdrol.

In Duitsland worden, ruim honderd jaar na May's dood, jaarlijks nog duizenden van zijn boeken verkocht, inclusief die met de avonturen van het opperhoofd der Apachen. Ook indianenkleding onder de naam Winnetou is populair.

Waarin onderscheidt deze kleding zich van andere indianenkleding, vraagt Constantin Film Production zich af. In niets toch? Dus haal dat merkenrecht maar van Winnetou af. Het Duitse merkenbureau gaf de filmmaker in 2013 gelijk.

Uitgeverij Karl-May stapte naar het Hof van Justitie van de Europese Unie om dat besluit aan te pakken. Met succes. Dat Winnetou niet meer is dan slechts 'een indiaan' heeft de filmproducent onvoldoende kunnen aantonen, vindt het Hof van Justitie nu. Winnetou blijft de held van de prairie, een moedige man die 'alleen in zijn jeugd al meer dappere daden heeft verricht dan vijf oude krijgers tijdens hun hele leven'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden