Winnen de Cabo's of de Mocro's?

Marokko en Kaapverdië voetballen woensdag tegen elkaar in de Afrika Cup. Rotterdam-West, het thuis van veel Kaapverdianen en Marokkanen, is al weken in de ban van de wedstrijd. 'Praatjes, praatjes, we spreken elkaar later, mattie.'

Rotterdam-West, woensdagmiddag. Het is koud, nat en wit op de Nieuwe Binnenweg. Het publiek schuifelt langs de winkels die een afspiegeling vormen van de 174 nationaliteiten in de stad. Er is een islamitische slager, een Surinaamse goudhandelaar, een Chinese massagesalon, coffeeshop Bob Marley en Santiago Tropical is een Kaapverdiaanse supermarkt.

Twee jonge Kaapverdiaanse vrouwen hangen relaxt over de toonbank, een blackberry in hun hand. Of ze gaan kijken naar de Afrika Cup? "Ja, natúúrlijk." Als een oudere man de winkel uitloopt, scandeert hij: "Cabo Verde, Cabo Verde. Wij gaan winnen, jongen. Wij gaan winnen."

In Rotterdam-West is het al weken hét gesprek van de dag; Marokko-Kaapverdië, woensdag de tweede poulewedstrijd in de Afrika Cup, leeft. Marokko (met ruim 40.000 Marokkanen in Rotterdam) doet voor de veertiende keer mee aan de 'African Cup of Nations', Kaapverdië (20.000 Kaapverdianen in de stad) debuteert op het toernooi, nadat Kameroen verrassend werd uitgeschakeld. Groot was hierna de vreugde in Rotterdam-West. Er barstte een volksfeest los. Auto's reden toeterend over de Heemraadssingel. Kaapverdianen hingen met vlaggen uit de auto, fluitjes in hun mond en maakten een hels kabaal - tot ver na middernacht.

Toni Varela (26), voetballer van Sparta en international voor Kaapverdië, kreeg die nacht foto's en filmpjes toegestuurd via zijn mobiele telefoon. "Het was een historische dag", zegt Varela, momenteel in Zuid-Afrika met Kaapverdië. "Toen we terugvlogen naar Kaapverdië - met een chartervliegtuig van de regering - stond het vol op het vliegveld. Het was één groot feest. De mensen waren dolblij."

Herhalen de Kaapverdianen hun feestje of rijden de Marokkanen woensdagavond toeterend rondjes om de Hofpleinvijver? Als de landen elkaar in Durban ontmoeten, zitten in Rotterdam duizenden mensen aan de buis gekluisterd. Triomfeert Cabo Verde of winnen De Leeuwen van de Atlas? Normaal gesproken wint Marokko.

In de Heemraadstraat, vlak achter de Nieuwe Binnenweg, zit een wijk- en sportcentrum van de deelgemeente Delfshaven. Jongeren uit de buurt komen hier twee keer per week zaalvoetballen onder begeleiding van de stichting ReLi, Rechtsom of Linksom. Zij proberen, in samenwerking met de politie, jongens op het rechte pad te houden. Iedereen is op tijd deze woensdagmiddag. Het zijn vooral Marokkanen, Turken, Surinamers, Antillianen en Kaapverdianen.

"Het zijn vooral jongeren die wat extra aandacht verdienen", zegt jongerenwerker Samir Yaaqobi, zittend op de reservebank. "We begeleiden ze met school, stages en hun vrijetijdsindeling en we leren ze hier in teamverband te werken. Als het niet gaat, roepen we ze tot de orde."

Dat gebeurt nogal eens deze late middag. Yaaqobi, tegen een Kaapverdiaan: "Hè, wat had ik nou gezegd? Je mag je muts niet ophouden tijdens het voetballen!" Of, tegen drie Marokkanen die net een potje voetbal hebben verloren: "Ja ja, het ligt natuurlijk weer aan alles; aan je schoenen, de scheidsrechter en de zaal die afloopt. Kijk een keertje naar jezelf."

Onder deze tieners leeft Marokko-Kaapverdië. "We hebben het er vaak over", beaamt Brahim Kaabuan, een Marokkaan maar geboren en getogen in Rotterdam, gehuld in een Feyenoord-shirt. "Ik ben opgegroeid in deze wijk. Ik zit met allerlei culturen in de klas; Turken, Antillianen, Surinamers, Kaapverdianen. Dat vind ik leuk. Ik weet niet beter. Met de Kaapverdianen maken we dolletjes over wie de wedstrijd wint. Voor mij is dat duidelijk: Marokko natuurlijk."

Alissio Coutard, een Kaapverdiaan, veert op. "Jullie hebben geen team, man. Bij Kaapverdië knokken ze voor elkaar. Jullie hebben misschien betere spelers, wij een beter team. Kaapverdië gaat winnen. Ik zweer het." Kaabuan maakt een wegwerpgebaar. "Praatjes, praatjes, we spreken elkaar later, mattie."

Kaabuan gaat de wedstrijden van Marokko met vrienden kijken in theehuis Intiem, Coutard bekijkt de openingswedstrijd van Kaapverdië met zijn neefjes in discotheek Off Corso. Want Jorge de Veiga, eigenaar van evenementenbureau Voice Events én Kaapverdiaan, zag direct een gat in de markt na plaatsing van Kaapverdië. Hij heeft Off Corso, een hippe club in het centrum van Rotterdam, afgehuurd voor de openingswedstrijd Zuid-Afrika-Kaapverdië, morgen in Johannesburg. Op een groot scherm kan daar voor vijf euro gekeken worden naar de wedstrijd.

"De Afrika Cup leeft binnen de Kaapverdiaanse gemeenschap. Via social media wordt over niets anders meer gesproken. Binnen de kortste keren had ik zeshonderd kaartjes verkocht," zegt De Veiga. Hij verwacht morgen ongeveer vijftienhonderd mensen in Off Corso. "Het wordt een Kaapverdiaanse avond, met optredens van Kaapverdiaanse artiesten, Kaapverdiaans eten en natuurlijk de wedstrijd."

Carlos Goncalves, sinds 2006 voorzitter van de deelgemeente Delfshaven (PvdA), ziet de gezonde rivaliteit tussen de Marokkaanse en Kaapverdiaanse gemeenschap met genoegen aan. Hij heeft de jaren negentig meegemaakt, toen het westelijk stadsdeel verpauperde en er spanningen waren tussen bevolkingsgroepen. "Marokkanen en Kaapverdianen gaan heel goed met elkaar. Ik ben zelf Kaapverdiaan, heb veel Marokkaanse vrienden en ken veel gemengde koppels. Veel Marokkaanse en Kaapverdiaanse jongeren zijn met elkaar opgegroeid. Iedereen kijkt uit naar de wedstrijd van woensdag."

Binnen de Kaapverdiaanse gemeenschap is het enthousiasme zo mogelijk nog groter dan onder de Marokkanen, die in 1976 triomfeerden in de Afrika Cup. "Er vertrekt zelfs een chartervlucht vanaf Rotterdam naar Zuid-Afrika. Toen wij ons plaatsten, ontstonden er spontaan volksfeesten. Dat Kaapverdië van het grote Kameroen won, had niemand verwacht." Sport verbroedert, merkt Goncalves. "Laatst kwam ik een man tegen, die in de jaren negentig in West is komen wonen. Hij vertelde me dat hij heel blij is dat hij er woont. Hij zou niet meer weg willen. West is nu het hipste deel van Rotterdam."

In Rotterdam, met bijna 620.000 inwoners de tweede stad van Nederland, is ongeveer de helft van de inwoners autochtoon. In de jaren zestig en zeventig kwamen er veel Kaapverdianen naar de stad voor werk. Later volgden de Marokkanen, die ook om economische redenen neerstreken in Rotterdam. Veel tweede en derde generaties allochtonen zijn met elkaar opgegroeid op scholen, sportclubs en op straat.

Rachid el Zohri, sociaal cultureel werker bij Disck (Delfshavense instelling voor sociaal cultureel werk en kinderopvang), werkt al jaren met probleemjongeren. Of de Afrika Cup leeft onder de jeugd? "Ik denk dat het vooral iets is van de eerste en tweede generatie immigranten. Als ik ze vraag wanneer Marokko of Kaapverdië hun wedstrijd spelen, dan vrees ik dat ze het antwoord niet weten. Bij het Nederlands elftal weten ze dat wel. Een EK of WK met Nederland telt veel meer dan een Afrika Cup met Marokko of Kaapverdië."

Kaapverdië wist zich nog nooit te plaatsen voor een WK, Marokko deed voor het laatst mee in 1998 in Frankrijk. Sindsdien vallen de prestaties tegen, mede omdat het team weinig homogeen is en niet alle sterspelers in actie komen voor hun vaderland. Ibrahim Afellay (ex-PSV) en Khalid Boulahrouz (ex-RKC) kozen voor het Nederlands elftal. "Deze jongeren begrijpen Afellay", merkt El Zohri. "Hij heeft veel meer kans op een prijs met het Nederlands elftal. Ze hebben veel respect voor hem. Hij is een rolmodel." Hoewel? Als Brahim Kaabuan de naam Afellay hoort, foetert hij: "Hij is een landverrader. Klaar." Gniffelend loopt hij weg. "Daar meen je niets van", roept El Zohri.

Samir Yaaqobi, ooit een verdienstelijk amateurvoetballer, voorziet dat de kloof tussen het Nederlands en Marokkaans elftal kleiner wordt. "Het perspectief van Marokko wordt beter, waardoor iemand met twee paspoorten straks eerder voor Marokko kiest. Probleem is: wij hebben meer bondscoaches dan inwoners in Marokko. Iedereen weet het beter."

Yaaqobi hoopt op een coach als Louis van Gaal, Co Adriaanse of Willem van Hanegem, een autoritair leider die geen tegenspraak duldt. "Maar ja, in Marokko zijn ze alleen met de korte termijn bezig. Wat mij betreft zetten ze eerst de jeugdopleiding op en maken ze een plan richting het WK van 2030. Dan zul je zien wat er gebeurt. In Marokko zit ongelofelijk veel talent."

Bij Kaapverdië, dat naast Marokko ook Angola en Zuid-Afrika treft, is de sfeer ontspannen. Dat ze de Afrika Cup hebben gehaald, is al een groot succes. Toni Varela zei eerder in Trouw: "We zijn de underdog. Laat die andere landen maar denken dat we er niets van kunnen. We gaan vrijuit spelen."

Winnen de Cabo's of de Mocro's? Wie rijdt er woensdagavond toeterend rondjes? Eén ding is zeker: de Afrika Cup is in Rotterdam-West.

Vijf eredivisiespelers in de Afrika Cup
De Afrika Cup wordt van 19 januari tot en met 10 februari georganiseerd in Zuid-Afrika. Veel Afrikaanse voetballers zijn actief in Europese competities, waardoor veel clubs hun spelers vaak voor enkele weken kwijt zijn. Er doen vijf spelers mee uit de Nederlandse eredivisie: Jacob Mulenga (FC Utrecht) verdedigt de titel met Zambia. Wilfried Bony (Vitesse), topscorer van de eredivisie, komt uit voor Ivoorkust en Ajax mist de Zuid-Afrikaan Thulani Serero. Kenneth Omeruo, een Nigeriaanse verdediger van ADO Den Haag, is ook enkele weken afwezig, net als Guy Ramos van RKC Waalwijk. Die laatste is actief voor debutant Kaapverdië. De eerstedivisiespelers Toni Varela (Sparta) en Josimar Lima (FC Dordrecht) zijn eveneens opgenomen in de selectie van Kaapverdië.

Andere Kaapverdiaanse voetballers in Nederland, onder wie Luc Castaignos, Jerson Cabral (beiden FC Twente) en Lerin Duarte (Heracles Almelo) wachten eerst hun kans af bij Oranje. In het Marokkaanse elftal voetballen veel spelers met een verleden in de Nederlandse competitie, onder wie Karim El Ahmadi (ex-Feyenoord), Oussama Assaidi (ex-Heerenveen), Nordin Amrabat (ex-PSV) en Mounir El Hamdaoui (ex-Ajax).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden