Winnaars en verliezers

De titel van Roel Vissers nieuwe boek verraadt engagement: kennelijk ziet hij rijk en arm in Nederland uit elkaar drijven, en wil hij dat ook laten zien. Daarbij sluit Visser aan op een eerbiedwaardige traditie in de fotografie - denk maar aan Amerikaanse klassiekers als Lewis Hine's 'How the Other Half Lives'. Foto's leveren het pakkende bewijs dat armoede bestaat. Het interieur hiernaast spreekt boekdelen. Alles in deze kamer is oud of goedkoop en meestal allebei: zo wonen Nederlanders die de boot hebben gemist.

Zulke beelden contrasteert Visser met foto's van in het groen verscholen villa's en aantrekkelijk gebronsde pensionado's op het golfterrein. Een beetje bekend zijn die laatste beelden wel: dames met champagneglazen in hun hand, dure auto's in de P.C. Hooftstraat, die hebben we allemaal vaker gezien. En wat wil de fotograaf met dat contrast zeggen? Dat armoede de schuld is van de rijken?

Het zou aardig zijn als we zelf conclusies mochten trekken, maar dat is niet de bedoeling. De foto's worden namelijk begeleid door citaten

uit alle hoeken van de aarde, die ons zonder uitzondering richting verontwaardiging moeten leiden. "Rijkdom is de voornaamste oorzaak van armoede", leren we van Tolstoi.

Maar veel storender dan die citaten is het essay waarmee Ewald Engelen het door de FNV mogelijk gemaakte boek opent. Je gelooft bijna niet dat ze nog bestaan, auteurs die alle schuld leggen bij 'het grootkapitaal' en in wier betonnen gelijk geen sprankje twijfel door mag dringen. "De staat danst nu alweer veertig jaar hitsig rond het gouden kalf van het mobiele Kapitaal om zijn wispelturige priesters te paaien." Zulke zinnen zijn geen uitzondering. Overtuigen doen ze niet.

En dat is jammer voor de foto's.

'Armer & rijker' is niet Roel Vissers beste boek, daarvoor is de opzet te

simplistisch

, zeker minder verrassend dan zijn venijnige klassieker 'Hier in Holland', maar het heeft waarde als fotografisch document van de verliezers en winnaars in het onzekere Nederland van nu.

Roel Visser: Armer & rijker. Essay: Ewald Engelen. Bas Lubberhuizen; 111 blz. euro 19,95

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden