Winnaar Albanië gedraagt zich als ware leider

TIRANA - De Albanese Socialistenleider Fatos Nano vertrekt geen spier. De (later onjuist gebleken) mededeling, gedaan tijdens een persconferentie in het luxueuze Rogner Europaparkhotel, favoriete pleisterplaats van 'politiek Tirana' waar al menig onwaar gerucht werd gelanceerd, laat hem uiterlijk onberoerd. Als in een slecht toneelstuk heeft zojuist een ijlbode met luide stem verkondigd dat president Sali Berisha is teruggetreden.

Nano die er uitziet als een vriendelijke ogende aardrijkskundeleraar, zegt: “dit is alleen een aanleiding temeer om in Albanië een nieuw begin te maken met een land waarin alle politieke krachten willen meewerken.” Als het gerucht over Sali Berisha later niet blijkt te kloppen - de president had alleen erkend dat zijn partij de verkiezingen niet had gewonnen - kan Nano tevreden zijn: hij heeft niet de fout gemaakt zich in het openbaar te verkneukelen over de ellende van zijn politieke tegenstander die hem op dubieuze gronden jarenlang in de gevangenis heeft gehouden.

“Eigenlijk was ik die tijd in de gevangenis al weer vergeten”, zegt de leider van de socialisten met een stalen gezicht op de vraag hoe hij zich nu wel voelt als een vrij man die zojuist een verpletterende verkiezingsoverwinning lijkt te hebben behaald.

Maar Nano-watchers in Tirana zeggen dat de socialistenleider in gevangenschap is veranderd: hij is gerijpt, lijkt minder zelfbewust en zijn inzicht heeft zich verdiept. Of zijn overgang naar het Grieks-orthodoxe geloof daar iets mee te maken heeft weet men niet.

De socialisten, die zijn voortgekomen uit de communistische partij, hebben (op basis van gegevens van partijleden die zitting hadden in de commissies die de stemmen telden) uitgerekend dat ze op 63 van de 115 zetels in het parlement kunnen rekenen. Definitieve uitslagen ontbraken gisteren nog steeds in Tirana.

Bij het tegelijkertijd gehouden referendum over de vraag : 'wilt u dat Albanië weer een monarchie wordt of een republiek blijft' hebben volgens de socialisten niet meer dan zo'n twintig procent van de kiezers voor terugkeer van het koningschap gepleit. Een mededeling die de getrouwe aanhangers van troonpretendent Leka I (zoon van koning Zog, de laatste koning die Albanië heeft gekend) meteen in het verkeerde keelgat schiet. “Hoe durven de socialisten zoiets te beweren”, briest Leka's woordvoerder Abedin Mulosmani (tevens minister van de koninklijke garde) op een inderhaast bijeengeroepen persconferentie. “Volgens onze eigen gegevens heeft meer dan 60 procent van de kiezers zich voor de monarchie uitgesproken. Als de socialisten dat niet respecteren moeten ze zich realiseren dat ze op nog veel meer anarchie kunnen rekenen dan er nu al is in het land. We zullen alle middelen benutten om ons doel te bereiken”, aldus Mulosmani.

Bedoelt hij dat de monarchisten dan de wapens zullen opnemen? “Dat niet”, haast Mulosmani zich te verklaren. “Maar zolang er geen officiële uitslagen zijn moet iedereen zich onthouden van niet te controleren verklaringen, zegt de woordvoerder van Leka I.

De troonpretendent bepleit als een van de weinigen in dit land openlijk de vorming van een Groot Albanië, waarbij de door Albanezen bevolkte gebieden in Macedonië en Kosovo (dat bij Servië hoort) bij het Albanese moederland moeten worden getrokken. “Leka geniet veel steun in Kosovo en Macedonië”, weet Mulosmani.

Elders in het hotel floreert inmiddels het harmoniemodel: in een vergaderzaaltje lijkt iets moois op te bloeien tussen Fatos Nano de socialistische interim-premier Bashkim Fina en de secretaris-generaal van Berisha's democratische partij, Genc Pollo.

Tijdens een bijenkomst in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de Raad van Europa verklaart verliezer Pollo van plan te zijn op constructieve wijze en loyale manier oppositie te gaan voeren, een mededeling die Fatos Nano zegt op hoge prijs te stellen.

Het Nederlandse Tweede Kamerlid Gerrit Valk (PvdA), die als waarnemer bij de ontmoeting aanwezig was, vertelt: “Ik heb ze nog gevraagd of een regering van Nationale Eenheid met vertegenwoordigers van alle partijen, niet tot de mogelijkheden behoorde. Maar dat bleek toch niet het geval te zijn.

Volgens Pollo heeft Albanië een oppositie nodig. Jammer, want het land staat voor gigantische problemen die je het beste met zijn allen kunt aanpakken. Er zullen impopulaire maatregelen nodig zijn die zo breed mogelijk moeten worden gesteund. De Socialisten zeggen dat ze de Democratische Partij bij die besluitvorming betrokken willen houden. Maar hoe dat dan moet is niet duidelijk.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden