Winkels van H&M in Zuid-Afrika bestormd wegens racistische reclame

Beeld rv

De zwarte Zuid-Afrikaanse politicus Julius Malema noemde de protestacties een straf omdat de kledingwinkel "onze kinderen bavianen noemt".

Activisten van de links-radicale oppositiepartij Economic Freedom Fighters (EFF) hebben zaterdagmiddag verschillende filialen van de Zweedse kledinggigant H&M in Zuid-Afrika bestormd. Ze haalden de winkels volledig overhoop, uit woede over een advertentie van H&M waarop een zwart jongetje staat afgebeeld in een trui met daarop de tekst: "Coolest monkey in the jungle".

De advertentie leidde ook in de rest van de wereld tot ophef, en werd onder meer in de Verenigde Staten fel veroordeeld als racistisch. In Zuid-Afrika lag de advertentie door de apartheidsgeschiedenis nog eens extra gevoelig. Tijdens dat racistische regime tussen 1948 en 1994, dat zwarte Zuid-Afrikanen op elke denkbare manier als tweederangsburgers behandelde, was het vrij normaal voor witte Zuid-Afrikanen om hun zwarte landgenoten denigrerend bavianen of apen te noemen.

EFF-leider Malema zei direct na de winkelbestormingen dan ook dat zijn aanhangers H&M een lesje hadden willen leren. "Ze noemen onze kinderen bavianen", zei hij. "We tolereren niet dat iemand onze huidskleur gebruikt om ons te vernederen." De EFF, de derde partij van Zuid-Afrika, staat bekend om zijn militante acties en noemt zichzelf een antikoloniale, antikapitalistische beweging.

H&M sloot zaterdag voor onbepaalde tijd al zijn winkels in Zuid-Afrika om de veiligheid van zijn personeel te waarborgen. De EFF kondigde na de protestacties van zaterdag namelijk aan terug te komen als H&M niet besluit voorgoed uit Zuid-Afrika te vertrekken. Bij de bestormingen ging het er niet zachtaardig aan toe. In een filiaal in het oosten van Johannesburg moest de politie zelfs met rubberen kogels op demonstranten in de winkel schieten om een eind te maken aan het overhoop halen van de kledingzaak. Zware vernielingen of grootschalige plunderingen zijn echter niet gemeld.

H&M Internationaal bood afgelopen week al zijn excuses aan. Ook verwijderde het bedrijf de advertentie en haalde het de gewraakte trui uit de handel. Dat de EFF daar – net als veel zwarte Zuid-Afrikanen – geen genoegen mee nam, komt doordat het Zweedse kledingbedrijf sinds zijn komst naar Zuid-Afrika in 2015 een aanhoudend slechte reputatie heeft.

Al bij de lancering van H&M in Zuid-Afrika viel het namelijk op dat de winkelketen alleen witte modellen gebruikte, terwijl zo’n 90 procent van de Zuid-Afrikaanse bevolking een donkere huidskleur heeft. Dat H&M zich vervolgens in een verklaring verdedigde met de stelling dat het bedrijf nu eenmaal alleen modellen gebruikt die "een positief imago creëren", was de woede helemaal enorm. H&M leek er immers mee te insinueren dat zwarte modellen voor een negatief imago zorgen.

Lees ook: De moeder van de ‘coolste aap’ vindt de kritiek flauwekul

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden