Windmolens graag, maar wel op een goede plek

Beeld ANP XTRA

Veel gemeenten voelen voor windenergie. Maar waar zetten ze die hoge turbines neer? Volgens boeren uit Netterden profiteert het hele dorp van hun initiatief. In Gorinchem is de weerstand groot: in een nationaal landschap moet je het weidse uitzicht niet verstoren.

José van der Wee woont aan de rand van Gorinchem in de oksel van twee drukke vierbaanswegen en ze krijgt zo meteen ook nog een bedrijventerrein én een paar windmolens voor de deur die twee keer zo hoog zijn als de flat waarin ze woont. Wat van de drie het ergste is kan ze niet direct zeggen. "Maar die wegen lijken me eigenlijk wel genoeg."

We staan op het balkon van Van der Wee's flat, samen met de voorzitter van de Stichting Groene Hart en twee gemeenteraadsleden, van de SP en Gorinchem-Solidair. Het weer treft slecht: het is net droog, maar vreselijk heiig. Het beloofde prachtige uitzicht tot aan de Dom van Utrecht is in nevelen gehuld. Maar de wegen en de auto's zijn goed te zien, net als de weilanden en de koeien vlak daarachter. Daar moet een bedrijventerrein komen, met drie of vijf windmolens om de boel rendabel te maken. En daar zijn Stichting Groene Hart en de twee politieke partijen faliekant tegen.

"Het zijn er niet zo vreselijk veel, maar ze zijn wel vreselijk hoog", zegt Cees van der Roest van Gorinchem-Solidair, een uit het CDA gestapte combinatie. "We zijn niet tegen windmolens, maar wél op de juiste plaats, niet hier", vindt Nanine van Dalen van de SP. "Dit is het Groene Hart, Nationaal Landschap en dat wijs je niet voor niks aan", zegt Ron Gast, voorzitter van Stichting Groene Hart, die een bezwaarschrift heeft liggen bij de Raad van State.

De twee raadsleden hadden al gewaarschuwd dat de bewoners zich niet erg druk maken om die paar windmolens aan de rand van de stad. En inderdaad, José van der Wee hoort er in de flat nooit iemand over, ook niet toen de gemeenteraad instemde met de plaatsing. Zelf is ze noch fanatiek voor of tegen: "Als ik kan kiezen tussen windmolens en kernenergie, kies ik de eerste." Anderzijds: "Als ik kan kiezen tussen windmolens en zonnepanelen, kies ik voor zonnepanelen."

Kijkend over de weilanden, vermoedt Van der Wee dat ze weleens meer last kan krijgen van de bedrijven op het industrieterrein, dan van die paar windturbines. Maar dat daar de grens van het Groene Hart ligt, dat stoort haar wel. "Als we zeggen dat we het Groene Hart het Groene Hart laten, moet je daar niks bouwen. Want als we daarmee gaan marchanderen, wordt het een zooitje."

Precies dát is ook het punt van de Stichting Groene Hart. Zij verzet zich niet alleen in Gorinchem, aan de rand van het Groene Hart, tegen windturbines. Ook bijvoorbeeld bierbrouwer Heineken kan rekenen op protest van de Stichting. Heineken wil bij zijn fabriek in Zoeterwoude, in het Groene Hart, een aantal molens plaatsen, om zo op eigen energie te kunnen draaien. Bij de Raad van State ligt ook een bezwaar van de Stichting tegen de bouw van drie windmolens langs de snelweg in Giessenburg. Die komen daar nét in de open ruimte tussen de Biesbosch en de Alblasserwaard.

"Wij zijn tegen de plaatsing van een paar windmolens her en der in het Groene Hart", vat Gast de visie van zijn Stichting samen. Het gaat hem niet zozeer om de windmolens, als wel om het behoud van het traditionele Hollandse landschap. "Dat wordt nu sterk gedomineerd door hoge gebouwen, hetzelfde geldt voor flats. Vroeger kon je molens nog in een context plaatsen, maar nu zijn die allang niet meer uniek voor een bepaalde streek."

Blij is hij dan ook met de provincie Zuid-Holland, die geen nieuwe molens meer op het land wil toestaan, maar vindt dat windenergie nu vooral moet komen van parken aan de kust en in de Delta. Ook de twee Gorinchemse raadsleden verwijzen naar de zee als geschiktste plaats voor de parken. En als het dan toch in Gorinchem moet, dan weten zij nog wel een paar plekken waar mens en natuur veel minder schade oplopen dan uitgerekend aan de enige kant waar Gorinchem nog enig vrij uitzicht heeft op het platteland. "Het Groene Hart is op een gegeven moment vol, en dan heb je geen Groen Hart meer", vreest SP'er Van Dalen.

Maar volgens wethouder Arjen Rijsdijk, GroenLinks, is het punt nu juist dat het bedrijventerrein en de windmolens vroeger wel, maar nu niet meer in het Groene Hart komen te liggen. De provincie heeft de contouren daarvan zodanig aangepast dat bouw mogelijk is, aldus Rijsdijk. "Ik ken de discussie over windmolens in het Groene Hart, maar dit is niet het Groene Hart en het is ook geen venster dat open moet blijven. De molens kunnen hier prima staan."

"En dat is dus het verschil van mening, of dit het Groene Hart is of niet", verzucht raadslid Van der Roest. "Het is allemaal heel ingewikkeld, wij hebben niet voor niks de Raad van State nodig."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden