Windenergie mist nog 'zeebenen'

Alleen door gedegen studie vallen de risico's van windmolens op de Noordzee te reduceren. Daarom hoopt We@sea, 30 partijen die samen onderzoek willen doen, op een flinke subsidie. ,,Het is een enorme klus.'

AMSTERDAM - De Noordzee is een wild water waar je niet eventjes een paar duizend windmolens wegzet. ,,Nederland zal fors moeten investeren in kennis, wil het in de Noordzee in 2020 zo'n 6000 Megawatt windenergie hebben opgesteld'', zegt Chris Westra van het Energie Onderzoekscentrum Nederland (ECN). Die 6000 Mw -één molen is 3Mw- is de officiële doelstelling van de overheid.

Windenergie-expert Westra is door ECN uitgeleend aan de stichting We@sea, een club van dertig partijen uit het bedrijfsleven (zoals Shell en Ballast Nedam), de academische wereld (zoals ECN en de TU Delft) en het middenveld (zoals Greenpeace en stichting Noordzee). Het kennisconsortium ziet een schone toekomst weggelegd voor turbines op zee, op voorwaarde dat voor bouw, transport en onderhoud slimmere en goedkopere technieken worden ontwikkeld. De productiekosten van windenergie moeten uiteindelijk met een factor 2 omlaag.

Volgens windonderzoeker Westra heeft Nederland een prachtige kans om windparken te leren ontwerpen, die onderwaterleven, bodem en vogelbewegingen op de Noordzee ontzien. ,,Je zult bijvoorbeeld nu al moeten nadenken hoe je die turbines straks weer weghaalt.'' Westra noemt de windmolens die her en der op de Noordzee zijn geplant 'zeewaardig gemaakte landturbines'. ,,Dat kan veel beter.'' De windmolens op zee moeten veel steviger staan, vanwege hoge windsnelheden en golfslag. De We@sea-aanjager ziet daarom het liefst turbines met 'zeebenen' verrijzen. ,,Daar zijn we nog ver vandaan.''

De deelnemende partijen hebben zich verplicht 32,5 miljoen euro in het onderzoeksprogramma van We@sea te steken. ,,Nu moet de overheid over de brug komen en het onderzoek met een zelfde bedrag ondersteunen'', aldus Westra. ,,De overheid is als eerste verantwoordelijk voor infrastructuur: hoe krijgen wij bijvoorbeeld al die megawatts stroom vanaf de wilde zee aan land? De koppeling met het landelijk stroomnet is een enorme klus.''

Het zijn onzekere tijden voor de stichting We@sea: uiterlijk volgende week beslist het ministerie van economische zaken of de windenergieclub aanspraak kan maken op 32,5 miljoen euro subsidie. De kans daarop is echter klein; niet voor niets toonde een commissie van wijzen zich kritisch over de subsidieaanvraag: de bedrijven zouden zich onvoldoende hebben 'gecommitteerd'. Westra: ,,Onbegrijpelijk. De commissie heeft in haar oordeel niet meegewogen dat we als consortium 32,5 miljoen euro hebben klaarliggen.''

De club van Westra heeft tot dusver een half miljoen geïnvesteerd in het optuigen van een projectbureau en het opzetten van het onderzoeksprogramma. ,,Als de subsidie niet rondkomt, of slechts gedeeltelijk, zal ik proberen andere potjes aan te spreken'', zegt de windonderzoeker. Hij wijst er echter op dat in Den Haag 'helaas' onwennig wordt aangekeken tegen een energiebeleid waarbij de overheid de risico's in het begin afdekt. ,,Ik wacht nog op het moment dat de overheid simpelweg zegt: we gaan 6000 Mw windenergie opstellen en wij faciliteren die ontwikkeling.''

Dat voor de Deense kust al een windmolenpark in bedrijf is -terwijl op het Nederlands continentaal plat op het ogenblik slechts twee proefparkjes staan getekend-, doet de zaak van Westra op het oog geen goed. Kennis over windenergie-op-zee lijkt immers ruim voorradig. Sterker nog, die kennis lijkt gewoon te koop en We@sea een overbodige onderneming.

Een reusachtig misverstand, stelt Chris Westra. Volgens hem zijn met de Deense windmolenparken slechts de eerste stappen gezet. Voor heel Noordwest-Europa staat voor 20duizend Mw offshore-windparken op stapel. ,,Het bedrijfsleven moet over het dode punt worden geholpen voor het dit soort investeringsrisico's kan nemen. Met kennisvermeerdering zoals wij die samen voor ogen hebben, worden die risico's goed afgebakend.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden