Wim Eijk: Ik zal de pausen aanroepen om hulp voor de kerk

"De volmaakte paus bestaat niet. Pausen blijven mensen, elk met zijn eigen talenten. Elke tijd krijgt zijn eigen paus." Dat zegt kardinaal Wim Eijk over de heiligverklaring van de pausen Johannes XXIII en Johannes Paulus II zondag in Rome.

Nooit eerder werden twee pausen tegelijk heilig verklaard. Voor paus Johannes Paulus II is het bovendien heel erg snel, want hij stierf pas 9 jaar geleden, nadat hij 27 jaar lang wereldleider van de rooms-katholieke kerk was geweest. "Bij zijn begrafenis scandeerden talloze mensen op het Sint Pietersplein in het Vaticaan al 'sanctus subito' (heel snel heilig). Hij was een warme persoonlijkheid."

Wat heeft Nederland van Johannes Paulus II (Karol Wojtyla, paus van 1978 - 2005) gemerkt?

"In Nederland neemt de rol van het geloof al sinds de jaren zestig af. Maar Johannes Paulus was er een voorbeeld van dat God niet aan leeftijdsdiscriminatie doet: hij leed ernstig onder de ziekte van Parkinson, toonde op het eind van zijn leven zelfs zijn wanhoop daarover, maar bleef een fantastische inspiratiebron voor velen. Doordat hij zoveel reisde, maakte hij de kerk ook zichtbaarder. Bovendien heeft hij zich als Pool van geboorte enorm ingespannen voor de val van het communisme in Oost-Europa."

En van Johannes XXIII (Angelo Roncalli, paus van 1958 - 1963)?

"De herinnering aan hem is alweer wat verbleekt, maar hij was in zijn tijd enorm populair. Hij was de paus van het Tweede Vaticaans Concilie, het begin van de modernisering van de katholieke kerk. Het evangelie werd vanaf toen in de volkstaal verkondigd en hij bracht de bijbelverhalen terug in de kerk. In zijn tijd ademde de Nederlandse samenleving nog religie. Johannes was een voorloper van de nieuwe evangelisatie, net als Johannes Paulus II. De kerk heeft die nieuwe evangelisatie nu meer dan ooit nodig."

Kennen mensen de pausen eigenlijk wel?

"Over het gedachtengoed van Johannes XXIII hoorden de mensen vooral via de kerk en de krant. Van Johannes Paulus II bestaan vele YouTube-filmpjes. Nieuwe media hebben deze paus als eerste veel bekender gemaakt. Maar het is jammer dat de geschriften van de pausen (encyclieken) zo weinig worden gelezen, omdat ze ook niet zo toegankelijk zijn. Johannes Paulus II heeft bijvoorbeeld zeer waardevolle dingen geschreven over moraal en medische ethiek. Dat zijn parels die we voorgoed bewaren."

Kende u hen zelf?

"Onder Johannes XXIII zat ik nog op de lagere school. Met Johannes Paulus II heb ik echt een band gehad. Hij heeft mij getoond dat je op de langere termijn veel kunt bereiken met geduld en volharding.

"Ik zou zondag ontzettend graag naar Rome gaan, maar het is gewoon te druk. Ik zal echter in mijn gebeden hun voorspraak als heilige graag aanroepen om hulp in deze tijd, waarin de kerk een marginale groepering lijkt te worden."

Nederland kijkt niet mee naar heiligverklaring in 3D

In 1300 bioscopen in Europa, Noord- en Zuid-Amerika is zondag de heiligverklaring van de pausen Johannes Paulus II en Johannes XXIII rechtstreeks te zien in driedimensionale beelden. De bioscoopvoorstelling wordt gratis verzorgd door het Vaticaan in samenwerking met de commerciële zender Sky. Maar Nederland doet niet mee. "In Nederland is de belangstelling daarvoor te gering", zegt aartsbisschop Eijk.

In Nederland is ook weinig aandacht voor de Twitter- en Facebookberichten die het Vaticaan al een tijdlang verspreidt over de komende plechtigheid. Er zijn ook geen speciale gedenkborden, -bekers of -penningen te koop, zoals dat bijvoorbeeld in Duitsland wel het geval is. In Polen, het geboorteland van Johannes Paulus II, zijn de speciaal geslagen herdenkingsmunten al vrijwel uitverkocht. Polen stonden er urenlang voor in de rij. België stuurt het voormalige koningspaar Albert en Paola zondag naar Rome, maar vanuit Nederland reizen geen leden van het Koninklijk Huis af. In Rome worden zeker 5 miljoen toeschouwers verwacht.

Bisdommen in Nederland verspreiden wel speciaal voor de gelegenheid gemaakte bidprentjes van de beide pausen onder de parochianen. Ook zal zondag tijdens missen aandacht besteed worden aan de unieke heiligverklaring van twee pausen tegelijk.

Omroep RKK zendt de plechtigheid zondag rechtstreeks uit vanaf 9.30 uur op Nederland 2.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden