Wildersproces zonder Wilders kalme bedoening

minder | Na twee jaar van tumult begon de rechtszaak tegen PVV-leider Geert Wilders opmerkelijk rustig.

"Hoe kwam u erbij om dat te zeggen?"

"Bent u er binnen uw partij op aangesproken?"

"Wat wilde u bereiken?"

"U preciseerde in interviews dat u criminele Marokkanen bedoelde. Waarom liet u die nuancering weg in uw vraagstelling aan het publiek?"

"Heeft u nagedacht over het effect in de samenleving?"

Een greep uit de vragen die rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis gisteren aan PVV-leider Geert Wilders had willen stellen, tijdens de eerste zittingsdag in diens proces. Maar Wilders was er niet. Steenhuis somde zijn vragen toch op. "De antwoorden hadden we graag gehoord, maar dat blijft dus achterwege", zei hij er droogjes bij. Hij grapte dat Wilders thuis wel mee mocht twitteren als hij daar zin in had.

Bozer klonk officier van justitie Sabina van der Kallen: "Nu het voor het echie is, knijpt hij ertussenuit." Daar bleef het ook wel bij, qua emoties. De zitting verliep bijzonder kalm en vlot. Opwinding was er nauwelijks in de zaal en op de publieke tribune; sowieso zat die niet vol. Om één uur 's middags was de zitting afgelopen.

Er werden videobeelden getoond van Wilders' gewraakte 'minder Marokkanen'-uitspraken. Op 12 maart zei hij op de Loosduinse markt dat hij 'minder lasten en als het even kan minder Marokkanen' in de stad wilde. Op 19 maart liet hij tijdens een verkiezingsbijeenkomst in het Haagse café De Tijd zijn aanhangers 'minder' scanderen na de vraag: 'Willen jullie meer of minder Marokkanen?'

De rechtbank reconstrueerde hoe alles was gegaan aan de hand van getuigenverhoren van (ex-)PVV'ers. Wilders floepte het er die eerste keer gewoon uit, zeiden zij, zonder overleg of vooropgezet plan. De verkiezingsavond daarentegen was strak geregisseerd. In Wilders' werkkamer werd over de speech gediscussieerd: die moest 'nieuwswaarde genereren'. Ook de vraag of het over 'alleen Marokkanen of over criminele Marokkanen' moest gaan kwam ter tafel, herinnerde PVV-medewerker Floris van Zonneveld zich. Ook was er 'enige zorg' over hoe de vraag zou landen. Het publiek werd daarom door PVV-medewerkers geïnstrueerd.

Al deze details waren al bekend. Ook het volgende onderdeel leverde geen verrassingen op. De rechtbank besprak hoe de 6474 aangiften tegen Wilders waren gedaan. Daarover was enige reuring ontstaan.

Na ondervraging van vijftien aangevers door de verdediging, die vooral bejaarde Marokkanen eruit had gepikt, bleek dat een aantal niet wist dat er aangifte was gedaan. Veel aangevers konden overigens prima uitleggen waarom ze aangifte hadden gedaan, bleek in de rechtszaal.

Laatste agendapunt: drie getuigen-deskundigen, die op verzoek van de verdediging een rapport hadden opgestuurd: socioloog Ruud Koopmans, CBS-onderzoeker Rik van der Vliet en criminoloog James Unnever.

Hun bevindingen, bedoeld om Wilders' stelling dat Marokkanen een groot probleem vormen te ondersteunen, waren opvallend genuanceerd. Soms leken ze het verhaal van de verdediging juist zwakker te maken. Zo kon Unnever geen 'eenduidige conclusie' trekken dat allochtonen crimineler zijn dan autochtonen. Ook wees hij erop hoe negatieve stereotypering van Marokkanen hun integratie belemmert.

Volgende zitting: donderdag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden