Commentaar

Wilders' woorden wennen niet, zij verdienen permanent weerwoord

null Beeld ANP
Beeld ANP

Daags nadat Anders Breivik 76 mensen doodde, weigerden Nederlandse politici een verband te leggen tussen Breiviks weerzinwekkende gedachtengoed en dat van PVV-leider Geert Wilders. Dat Breivik in zijn manifest tegen islamisering en multiculturalisme verwijst naar Wilders wilde volgens Kamerleden hier nog niet zeggen dat de PVV-leider ook maar enige blaam treft. Breivik is verantwoordelijk en hij alleen.

Die houding heeft een deel van de Kamer alweer laten varen. GroenLinks wil een debat met premier Rutte. De officiële aanleiding is het verwijt van eurocommissaris Malmström, dat de leiders van de Europese Unie zich te weinig verzetten tegen vreemdelingenhaat.

Maar het verzoek van GroenLinks-Kamerlid Dibi is niet los te zien van de actuele context. Het maatschappelijk debat wordt in Nederland nu beheerst door de vraag of Wilders het kan laten bij een korte verklaring dat hij de daden van de 'psychopaat' Breivik verafschuwt. Wilders zou zich veel uitgebreider moeten verantwoorden voor zijn anti-islamprogramma, dat hij uitdraagt in oorlogszuchtige taal. Of, in de woorden van de rechtbank die hem vrijsprak van haatzaaien en discriminatie: hij kwetst, hij choqueert, hij is denigrerend en soms opruiend. Maar het is binnen de wet.

Ook van Dibi mag het allemaal. PvdA-leider Cohen gaf alle politici dinsdag het verstandige advies hun woorden zorgvuldig te kiezen. Maar van Dibi hoeft Wilders zich niet in te houden. Hij wil dat Wilders in het parlement duidelijk maakt dat hij tegen geweld is, en dat zijn programma noch zijn uitlatingen een aanmoediging zijn om moslims fysiek een lesje te leren.

Wilders wil zijn afkeer van geweld in het parlement vast herhalen, maar te vrezen valt dat hij een wezenlijk debat over zijn gedachtengoed uit de weg blijft gaan. Dibi moet beseffen dat dat een magere uitkomst zou zijn van een debat.

De GroenLinkser heeft gelijk dat vreemdelingenhaat nooit geaccepteerd mag worden. De Tweede Kamer lijdt aan gewenning, Kamerleden laten Wilders lopen omdat ze zijn verhaal wel kennen. Dat is verkeerd. Als de PVV spreekt over islamitisch stemvee, over de Partij van de Arabieren of erger, dan verdient dat weerwoord, telkens weer. En niet alleen van de oppositie; CDA en VVD hebben afgesproken dat Wilders over de islam mag zeggen wat hij wil, maar zij vergeten dat zij voor zichzelf die vrijheid óók geclaimd hebben. Een apart debat is nu niet effectief; in de reguliere debatten geeft de PVV aanleiding genoeg de stem te verheffen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden