Wilders waagt zich aan gemeenten

Lokale politiek | Dat de PVV in zestig plaatsen aan de gemeenteraadsverkiezingen wil deelnemen, betekent dat Wilders voor het eerst in het bestaan van zijn partij de regie iets moet loslaten.

Als er één gemeente is waar ze al helemaal klaar zijn voor een plaatselijke PVV-afdeling, dan is het wel Bunschoten-Spakenburg. De lokale politicus Peter Frans Knoops meldde zich al acht jaar geleden bij Wilders: of hij in Bunschoten geen PVV-afdeling kon oprichten? "Helaas", zei Knoops destijds. "Er is gekozen om eerst in een aantal grotere gemeenten mee te doen."


Knoops liet het er niet bij zitten. Al sinds 2009 bestiert hij zijn eigen Spakenburgse Vrijheidspartij, waarvan het verkiezingsprogramma kond doet van 'veel sympathie voor het gedachtengoed van de PVV'. Hij is er het enige raadslid voor. Zijn banden met de PVV bleven warm - bij de afgelopen verkiezingen voor Provinciale Staten kreeg Knoops een plaats op de PVV-kandidatenlijst, al stond hij te laag om te worden verkozen.


Knoops zelf wist al eind vorig jaar dat zijn Spakenburgse Vrijheidspartij volgend jaar waarschijnlijk eindelijk PVV zal gaan heten, toen Wilders aankondigde 'in zo veel mogelijk gemeenten mee te gaan doen'. Hij moet het nog zien, trouwens. "Ik werd niet meteen bevangen door gevoelens van vreugde", schreef hij op zijn weblog. Knoops zag ook direct de keerzijde van het plan: "Er zal moeten worden gewaakt dat er geen gelukszoekers richting de gemeenteraden gaan bewegen."


Gisteren maakte Geert Wilders de selectie van 60 gemeenten bekend, waar de PVV op 21 maart 2018 wil meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Het is een flink deel van de 23 gemeenten waar de PVV bij de afgelopen landelijke verkiezingen de grootste partij werd, gecombineerd met gemeenten waar de partij tweede werd. De gemeenten zijn verdeeld over het hele land. Om het aantal gemeenten per provincie min of meer gelijk te houden, blijven acht Limburgse gemeenten waar de PVV de grootste partij werd, nog even in de wachtkamer.


De sprong naar tientallen gemeenten is een gewaagde stap voor Wilders, die tot nog toe alles binnen de partij in eigen hand hield. De PVV deed bijvoorbeeld al twee keer mee met de Statenverkiezingen, maar veel verkiezingsprogramma's van de meeste provinciale PVV's leken kopieën van elkaar. PVV-Statenleden werden door leden van de Tweede Kamerfractie geselecteerd en gecoacht. Ook de kandidaten voor de twee gemeenteraden waar de PVV al zitting in heeft, zijn in de Tweede Kamer gecontroleerd.


Nu is het uitdrukkelijk Wilders' bedoeling dat zijn eigen rol beperkt blijft. Hij zal zichzelf niet bezighouden met de selectie van de kandidaten. "Op Rotterdam na - dat wil ik graag zelf doen - moeten vooral de mensen uit de Provinciale Staten het doen. De kandidaten zullen ook in hun eigen stad of gemeente een lokaal verkiezingsprogramma schrijven", zei hij tegen RTL Nieuws.


Op een eerdere oproep voor kandidaten volgden volgens de PVV-leider meteen al 'honderden reacties'. Klaarblijkelijk heeft dat geleid tot de lijst van gemeenten die Wilders gisteren bekendmaakte. Overigens neemt Wilders met zijn sprong voorwaarts een stevig risico. In het verleden bleek de PVV uitzonderlijke grote aantrekkingskracht uit te oefenen op zonderlingen en veroordeelden.


Ook andere politieke nieuwkomers kondigden aan zich te willen roeren in de gemeentepolitiek. Zo zei Thierry Baudet van Forum voor Democratie dat ook hij zoekt naar raadskandidaten. De gedachte aan een strijd om de rechtse kiezers drong zich meteen op, maar de gemeenten die Baudet noemde - Pijnacker, Alphen aan de Rijn, de kustgemeenten in Zuid-Holland en Amsterdam - komen niet voor op de lijst van Wilders. Die zegt zich vooral te richten op kiezers van lokale partijen.


Al meteen meldde zich gisteren een plaatselijke PVV-kandidaat: An van Pijkeren, voormalig gemeenteraadslid voor het CDA. 'Ik wil graag meedoen', schreef ze op Twitter. Van Pijkeren keerde enige tijd geleden het CDA de rug toe omdat ze "niet wil dat mijn kleinkinderen later aan mij vragen waarom ik er niets aan gedaan heb" - doelend op de immigratie van moslims. Met haar aanmelding schiet het in één gemeente al lekker op. Ook zij woont in Bunschoten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden