Update

Wilders blijft achter uitspraken staan: 'Ik wil minder Marokkanen'

Wilders toont een foto van fotografen die hem op de foto zetten.Beeld Anp

Geert Wilders heeft op het eind van de eerste dag van zijn proces hard uitgehaald naar een van de rechters. Hij vroeg rechter Elianne van Rens zich terug te trekken, omdat ze ooit kritiek uitte op de PVV. Verder neemt de politicus geen woord terug van zijn uitlatingen over minder Marokkanen.

Het Openbaar Ministerie vervolgt Wilders voor belediging van Marokkanen op grond van ras en het aanzetten tot discriminatie en haat. Wilders zei tijdens een campagnebezoek op 12 maart 2014 aan het Haagse stadsdeel Loosduinen dat Den Haag 'een stad met minder lasten en als het even kan wat minder Marokkanen' moet worden.

Een week later vroeg hij op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen aan een zaal vol PVV-kiezers of ze meer of minder Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde 'minder, minder, minder'. "Dan gaan we dat regelen", reageerde Wilders.

Op de regiezitting kregen eerst de Officier van Justitie en de advocaat van Wilders het woord. Het slotwoord was voor Wilders zelf, die daarin hard uithaalde naar een van de rechters, Elianne van Rens. "Er is in heel Nederland één rechter geweest die openlijk kritiek heeft geuit (op standpunten van de PVV red.). Uitgerekend tegenover die rechter sta ik hier vandaag. Ik hoop dat u begrijpt dat ik er weinig vertrouwen in heb."

Verder neemt Wilders geen woord terug van zijn uitlatingen. "Waarom heb ik gesproken? Eerlijk antwoord is dat ik minder Marokkanen in Nederland wil. We hebben een Marokkanenprobleem. Ik heb de plicht om dat te benoemen. Ik wil minder Marokkanen en dat vinden vele andere Nederlanders.''

Aanklager: uitspraken bewust voorbereid
De omstreden uitspraak over 'minder Marokkanen' waarvoor de PVV-leider terechtstaat, was goed voorbereid en bewust gepland, zo stelde aanklager Wouter Bos juist vanmorgen. Uit getuigenverklaringen van PVV-leden blijkt volgens de Bos dat de toespraak 'bewust scherp is neergezet'. Een medewerker zou het publiek vooraf geïnstrueerd hebben om te antwoorden met 'minder, minder, minder'.

Zes vragen
Wilders staat vandaag voor de tweede keer voor de rechter. Stelt het OM zich dit keer anders op? En wat gaat er de komende tijd gebeuren? Trouw beantwoordt zes vragen over het proces.

Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops in het Justitieel Complex Schiphol.Beeld anp

Volgens de aanklager staan twee fundamentele rechten in dit proces tegenover elkaar: het discriminatieverbod en de vrijheid van meningsuiting. Hij benadrukt dat vrijheid van meningsuiting niet absoluut is. Een politicus heeft daarom een bijzondere verantwoordelijkheid om de wet niet te overtreden, meent de officier van justitie.

Wilders zelf heeft niet willen antwoorden tijdens verhoor van de Rijksrecherche. Hij heeft alleen een schriftelijke verklaring afgegeven.

Advocaat Wilders: schors zaak tot lek boven tafel is
Geert-Jan Knoops, de advocaat van Wilders, wil dat de strafzaak voorlopig wordt geschorst omdat er donderdag al een concept van de pleitnota van Wilders kwam naar buiten kwam. Daarin staat onder meer dat Wilders premier Rutte en vicepremier Asscher wil laten verhoren. Knoops wil eerst onderzoek naar het lekken van de nota, die volgens hem is buitgemaakt door hackers. Door het lekken noemde Wilders de strafzaak vanochtend een 'enorme bende' en 'een farce'.

"Wij kunnen nu onze verdediging niet goed voorbereiden. Wij kunnen die werkzaamheden niet meer onbelemmerd verrichten", aldus Knoops. "De verdediging kan niet anders dan een onderzoek vragen naar het lek en de voortzetting en het onderzoek van de strafzaak te schorsen, totdat de kwestie is opgehelderd."

Context
In zijn betoog benadrukte Knoops dat de uitspraken van Wilders in een bredere context geplaatst zouden moeten worden. Wilders zou specifiek gedoeld hebben op 'criminele Marokkanen', een groep waar andere politici ook uitspraken over hebben gedaan. Ook zouden de uitspraken over criminele Marokkanen gebaseerd zijn op feiten.

Volgens Knoops gaat dit proces bovendien om meer dan alleen een uitspraak in een café. Het zou gaan om de vrijheid van meningsuiting en volgens Wilders' raadsman is er geen eenduidige theorie over wat die vrijheid van meningsuiting precies behelst. En het gaat volgens Knoops om de laatste vrijheid die Wilders nog heeft en die hem door het OM ontnomen dreigt te worden.

Knoops liet ook weten dat twee getuigen die hij had willen oproepen waren teruggedeinsd vanwege de mogelijke gevolgen. Hij vroeg de rechtbank daarom om een 'alternatieve getuige' te mogen opvoeren, zonder dat diens naam in de openbaarheid komt.

De verdediging wil het proces niet vertragen, zei Knoops, maar het is volgens hem gewoon ontzettend moeilijk was om getuigen te vinden die tijdens het proces willen, kunnen en durven te spreken.

Aan de andere kant wil Knoops alle mensen die aangifte hebben gedaan horen, om te kijken hoeveel onjuiste aangiften er tussen zitten. Politie en moskeebesturen zouden namelijk mensen hebben opgeroepen aangifte te doen, hoewel die mensen niet eens wisten waar het over ging.

Trouw-redacteur Wilfred van de Poll is aanwezig bij de rechtszaak en doet live verslag via Twitter.

Regiezitting
De zitting van vandaag is een regiezitting, waarin beide partijen duidelijk kunnen maken wat hun wensen zijn, dus wie ze bijvoorbeeld willen horen. De beschuldigingen worden niet inhoudelijk besproken, wel wat er al in vooronderzoek is bedacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden