Wilde campagne van president valt slecht

(Trouw) Beeld
(Trouw)

Iran voert op zijn Amerikaans campagne voor de presidentsverkiezingen van morgen. Iedereen kan meegenieten van het moddergooien.

Tv-debatten, internet- en sms-campagnes, first ladies, verdachtmakingen en moddergooien – de Islamitische Republiek Iran wordt in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van morgen overspoeld door wat je eigenlijk alleen maar Amerikaanse toestanden kunt noemen. Nooit eerder was de verkiezingsstrijd zo open, en zo vuil.

Op tv gingen de vier kandidaten elkaar én anderen op achterbakse wijze te lijf, ten overstaan van een miljoenenpubliek. Daarbij schuwden ze persoonlijke aanvallen en beschuldigingen niet – ongekend voor Iran, waar de omgangsvormen doorgaans beleefd en omzichtig zijn.

De ruwste speler bleek de afgelopen weken de huidige president Mahmoed Ahmadinejad (53). De populistische en ultraconservatieve leider leek kort geleden nog af te stevenen op een makkelijke overwinning. Tot de campagne van zijn belangrijkste opponent, Mir Hossein Moesavi (68), met hulp van sms en Facebook op stoom kwam.

De hervormingsgezinde kandidaat, in de jaren tachtig premier van Iran en niet gehinderd door enig charisma, is vrij plotseling in de armen gesloten door de Iraanse middenklasse. Die snakt naar economische vooruitgang en meer vrijheden, twee zaken die de afgelopen vier jaar door Ahmadinejad vakkundig om zeep zijn geholpen.

Deze week gingen tienduizenden aanhangers van Moesavi de straat op, onder wie veel jongeren. Tot diep in de nacht dansten zij op de pleinen van het rijke Noord-Teheran. Zoveel politiek enthousiasme en opwinding– sinds de dagen van de hervormingsgezinde (en mislukte) president Khatami (1997-2005) is het niet meer voorgekomen.

Een gefrustreerde Ahmadinejad klaagde dat de drie andere kandidaten (naast Moesavi de progressieve kandidaat Mehdi Karoebi en de conservatief Mohsen Rezaie) zich tegen hem keerden. Alle drie hebben ze inderdaad Ahmadinejads desastreuze economische beleid en confrontatiepolitiek met de buitenwereld bekritiseerd. Zij zijn voorstander van voorzichtige toenadering tot de VS.

Tijdens het eerste tv-debat vloog Ahmadinejad helemaal uit de bocht, met een wilde aanval op een lange lijst Iraanse topfunctionarissen, inclusief de zeer invloedrijke oud-president Rafsanjani. Hij beschuldigde hem van corruptie. Rafsanjani deed daarop iets ongekends. Niet alleen zei hij Ahmadinejad aan te zullen klagen wegens smaad, ook schreef hij een open brief aan geestelijk leider Khamenei, die achter de schermen de macht heeft in Iran. Diens reputatie loopt gevaar door het moddergooien, aldus Rafsanjani.

Rafsanjani probeerde zo de druk op Ahmadinejad verder op te voeren. Want Ahmadinejad moet het niet alleen hebben van de stemmen van het platteland – waar de president nog altijd erg populair is – maar ook van de steun van Khamenei.

En die lijkt helemaal niet geporteerd van het moddergooien, zeker niet als hij er zelf lijdend voorwerp van dreigt te worden. Na het eerste tv-debat nam hij voor het eerst afstand van Ahmadinejad, door te zeggen dat ’het niet prettig is te zien dat een kandidaat, met als doel zichzelf te bewijzen, anderen naar beneden haalt’. Met deze steun uit onverwachte hoek kan Moesavi misschien wel een tweede ronde afdwingen. En daarin is alles mogelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden