Wild feestje voor een tachtigjarige

Klassiek
Festival 'Goebaidoelina 80': Koninklijk Concertgebouworkest olv Mariss Jansons: werk van Goebaidoelina, Haydn, Varèse. Do 20/10 in Concertgebouw Amsterdam. Festival 'Goebaidoelina 80' t/m do 27/10 in Concertgebouw en Muziekgebouw aan 't IJ.

Sofia Goebaidoelina wordt wel beschouwd als een van de belangrijkste levende componisten. Sinds Nederland haar ontdekte aan het eind van de jaren tachtig, werden veel van haar belangrijke werken hier uitgevoerd. Met veel succes.

Ter ere van haar tachtigste verjaardag (op 24 oktober) vindt deze week onder de titel 'Goebaidoelina 80' een aantal concerten plaats waarin haar werk centraal staat. Bijna het hele feest vindt plaats in het Amsterdamse Concertgebouw en niet, zoals je zou verwachten in Muziekgebouw aan 't IJ.

Het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) knoopte het jubileum inventief vast aan de serie 'Expats', met aandacht voor componisten die hun geboorteland verruilden voor het ruime sop van de wijde wereld.

Donderdag werd Goebaidoelina (een Russin die al jaren in Duitsland woont) in het Concertgebouw geflankeerd door muziek van andere expats Haydn en Varèse. Eigenlijk had ze een nieuw werk voor de gelegenheid zullen maken. Maar door persoonlijke omstandigheden vond ze de kracht niet het werk te voltooien.

Onder leiding van chefdirigent Mariss Jansons voerde het KCO daarom 'Het gastmaal tijdens de pest' (2005) van Goebaidoelina uit: een klinkende aanklacht tegen het morele verval van de hedonistische maatschappij.

'Het gastmaal' is even fascinerend als vreemd. De schurende orkestklanken, de uitbarstingen en het licht-donkerspel dat Goebaidoelina in eenvoudige blokken opzette, kende je van haar andere orkestwerken. Alleen was het hier grimmiger, helemaal toen uit de luidsprekers een technobeat tegen het KCO in begon te stompen. Alsof de deur openging naar het feestje bij de buren.

Lelijker kon niet: Goebaidoelina had haar punt gemaakt. Toen ze het podium op hupte met de energie die je niet van een tachtigjarige verwacht, kreeg ze een staande ovatie.

Op papier zag je Haydns Pianoconcert in D een beetje in de verdrukking komen tussen het geweld van Goebaidoelina en 'Amériques' van Edgard Varèse, maar in de gesausde interpretatie van pianist Emanuel Ax en Jansons werkte het in het programma als het schoonwassen van je oren. Ax speelde een sfeervol tweede deel, maar had meer verfijning uit Haydn mogen halen.

In 'Amériques' (1921) liet het KCO de grote zaal knetteren dat het een aard had. Het orkest speelde op het scherp van de snede en met lef. Varèses orkestrale remix van klankuitbarstingen en citaten (iedere maat in 'Amériques' neemt zijn hoed af voor een bestaand stuk) klonk fijn rauw en actueel. Na de laatste klappen op het slagwerk draaide Jansons zich breed grijnzend om. Wild feestje voor een tachtigjarige.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden