'Wil je imponeren, dan moet je je tegenstanders afschrikken'

EDMONTON - Domineren als een kampioen, houdt Luis de Oliveira zijn pupillen voor. Joaquim Cruz werd met die instelling in 1984 een olympische grootheid op de 800 meter door van kop af al zijn races te winnen. Ofschoon ze in Edmonton net niet triomfeerde, was het een verademing te zien hoe Letitia Vriesde onder leiding van de Braziliaan haar schroom heeft afgeworpen.

Anderhalf decennium is Vriesde al een gerespecteerd atlete. Die door haar bescheidenheid en twijfels vermoedelijk niet ten volle heeft geprofiteerd van haar krachtbronnen. Met name op deelneming aan Olympische Spelen rustte een vloek. Op WK's daarintegen is ze met vele finaleplaatsen, zilver (95) en nu brons een constante factor.

Toch had verstoppen haar voorkeur. Ze heeft een coach nodig die haar de snelheid aanpraat. In het verleden deden de Nederlanders Haico Scharn en Henk Kraaijenhof dat. Gezien haar metamorfose op wat voor de 36-jarige Surinaamse wellicht haar laatste WK is (,,de streep achter mijn carrière schuift elk jaar op''), beschikt De Oliveira over speciale krachten.

,,Hij is belangrijk voor me, hij heeft veel rust gebracht. Geloof in mezelf. Hij houdt me voor: je bent een kampioen, dus loop als een kampioen. Vroeger had ik niet zoveel moed om van kop af een race te beheersen. Maar wil je imponeren, dan moet je je tegenstanders afschrikken.''

In de finale van de 800 meter zorgde ze zelfs voor paniek bij de uitgesproken favoriete Maria de Lourdes Mutola, de vrouw uit Mozambique met de musculatuur van een man. Geen moment had de olympisch kampioene voor de WK rekening gehouden met de Surinaamse, die de afgelopen jaren door een chronische hielblessure weinig had laten zien. Tot Mutola haar kracht aan de lijve moest ervaren in de halve finales. De eindstrijd noemde ze haar zwaarste wedstrijd ooit.

Dat gold ook voor Vriesde. ,,Tot de laatste 100 meter was ik goed voor goud. Als er dan mensen over je heen komen, wordt het moeilijk. Dan is het alsof je zelf in de eerste versnelling zit en zij in de tweede. Maar dit was de enige manier om hier voor een medaille te lopen.''

Lopen, Vriesde was er na afloop niet meer toe in staat. ,,Mijn heupen deden zeer, alles, mijn schouders. Alsof ik met een stok was lamgeslagen.'' De beklimming van de Mount Edmonton, zoals de bespottelijk weg omhoog uit het stadion werd genoemd, was een twintig minuten durende martelgang. Waarbij de trotse Vriesde zich nog wel liet ondersteunen, maar de aangeboden rolstoelen weigerde. ,,Ik was emotioneel en mentaal op. Maar met zo'n ding de baan af, dat is het absolute dieptepunt.''

Slechts de grote onder de atletes kunnen een 800 meter van kop af zo snel lopen. En zo diep gaan. Maar een mirakel is het niet voor Peter Vergouwen, die Vriesde intensief begeleidde wegens een chronische hielblessure. ,,Ik zeg altijd al dat de meeste atleten te hard trainen. Noodgedwongen heeft Letitia zich dit jaar moeten beperken tot lopen en heel blijven, niet meer. Het kan geen toeval zijn dat het na twee slechte jaren dit oplevert.''

Vriesde heeft haar hart verpand aan Suriname én Nederland waartussen ze (ook emotioneel) heen en weer pendelt. Voor de sportfaciliteiten verkaste ze in 1985 naar Rotterdam, nadat Suriname haar niet op de Spelen van Los Angeles had willen laten deelnemen. Met de Surinaamse bond heeft ze niets meer te maken, met de naam die ze opbouwde doet ze zaken op het hoogste niveau.

Suriname is goed voor zijn actieve sporters, maar vergeet snel. Vriesde was erbij toen Nesty in 1988 de sporticoon van zijn land werd door op de Spelen van Seoul goud op de 100 meter vlinderslag te winnen. De beloften die hem werden gedaan zijn tot op de dag van vandaag niet ingelost.

Vriesde wordt ondanks twee mindere jaren onverminderd gesteund door de Surinaamse regering. Ze zou graag een erfenis nalaten; helpen om jonge Surinamers te zien uitblinken.

,,Ik ben de dag voor de finale gebeld door alle belangrijke mensen. De president, de vice-president, de oud-president. De mensen in Suriname hebben liefst dat ik morgen terugvlieg, dan staat me een parade te wachten en beloven ze veel. Maar na twee maanden zakt dat weer weg en wordt het vergeten.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden