Wil je iets? Doe het lekker zelf

Zoals de 'nouvelle vague' in de jaren zestig een revolutie in de cinema veroorzaakte, was 'new wave' in de jaren tachtig baanbrekend voor de popmuziek. Met liefst vijftien bands blikt het Grauzone-festival in de Amsterdamse Melkweg terug op die formatieve periode.

Honderden fans zullen vanavond uit de hele wereld toestromen en twee generaties zullen elkaar ontmoeten. De jongste lichting met bands als Pop 1280 en Stabile Elite treedt er op naast stijl-ikonen als Lydia Lunch, Mecano en Eton Crop. Grootste trekker is bij voorbaat Peter Hook, de voormalige bassist van Joy Division en New Order, die met een eigen band een concert van ruim twee uur zal geven.

De jaren tachtig maken een revival door. Niet alleen via de prettig gerecycelde disco van Daft Punk die deze week met vier Grammy's werd bekroond. Ook andere muziekstromingen van destijds beleven een tweede jeugd. In Nederland trekt na het succes van het Ultra festival (2012) de tweede editie van Grauzone internationaal de aandacht. "Grauzone trok vorig jaar tweeduizend bezoekers, waarvan veertig procent buitenlands. Nu ontvang ik mailtjes met 'We komen naar Amsterdam!' uit Rusland, Mexico, Brazilië en Amerika", vertelt organisator Natasja Alers.

Experiment
Muziekjournalist/radiomaker/dj Oscar Smit (1953) draait vanavond in The Max tussen de optredens van Jah Wobble en Peter Hook. Volgens hem worden de bands op Grauzone verbonden door de verschillen genres en stijlen die in de jaren tachtig uit de new wave zijn ontstaan. Zoals synth-pop, electro, darkwave, post-punk en gothic. "Voor mijn generatie wellicht retro, maar voor die van nu is het nieuw. Dat is het leuke van al die jonge bands die er naast de oude garde optreden, ze ontdekken op hun manier de new wave toen." 35 jaar geleden maakte Smit de doorbraak van new wave van dichtbij mee. "De popmuziek van de jaren zeventig miste durf; punk en new wave veranderden dat drastisch. En er werd weer gedanst. Punk was rauw en snel, vaak onaf en gitaar-georiënteerd. De new wave introduceerde het experiment met al die nieuwe electronica, zoals de Casio- en de Korg-synthesizer."

New wave symboliseerde ook de andere mentaliteit waarmee muzikanten en fans zelf het heft in handen namen. Smit: "Heel belangrijk is 'Do It Yourself' geweest. Bandjes brachten hun platen in eigen beheer uit op vinyl en dikwijls op cassette die toen in opkomst was. Hoesjes ontwierpen ze vaak zelf. Grauzone zet dat DIY-gevoel voort".

De nieuwe golf van begin tachtig bracht ook eigen media, zoals muziekbladen en radiostations. Smit begon er zijn carrière als journalist (Vinyl) en radiomaker (Radio 100). Op Radio Studio-80 is hij wekelijks te horen met Beautiful Extremes: "Een programma dat over grenzen heen kijkt. Het zit vol actuele muziek die uiteenloopt van electro tot lounge en van minimal tot partyrock. Ik ben verbaasd over de enthousiaste reacties, deze generatie kijkt er heel anders tegenaan, maar bezit wel dezelfde antennes. De kraaktijd hebben ze niet meegemaakt, maar door de social media kunnen ze toch direct aanhaken."

Andere wereld
Kunstenares Natasja Alers (1987) alias dj Trish Trash begon vorig jaar uit het niets met haar Grauzone-festival. Na de Haagse kraakscene, de Amsterdamse Rietveld Academie en een verblijf in Berlijn leek Amsterdam opeens een "andere wereld". "Wanneer ik uitging, hoorde ik altijd muziek die ik niet leuk of interessant vond. Ik miste iets en dacht: 'Als het er niet is, dan organiseer ik het maar zelf'."

Welke inspiratie haalt iemand die in de hoogtijdagen van de new wave nog geboren moest worden uit de new wave van toen? Alers: "Ik groeide er mee op. Mijn vader zat in een new wave-bandje dat muziek maakte zoals The Cure. Ik baal ervan dat ik bands als The Cure en The Cramps destijds nooit heb kunnen zien. Maar als stroming heeft new wave heel veel betekend. Het was gemeend en echt en voelt vandaag nog steeds relevant. New wave is eigenlijk nooit weggeweest, eerder sterker geworden. In Europa, zoals in Barcelona en Berlijn, maar ook in Amerika leeft new wave voort met allerlei platenlabels en bandjes".

Wat is het verschil met de jaren tachtig? Alers: "We leven in een veel cynischer tijd dan toen. Iedereen is veel achtelozer, er zijn bijna geen idealen meer. Er zijn geen demonstraties meer. Mensen liken iets op Facebook en daarna is het oké. We sturen een handtekening en dan is het klaar. Het gepassioneerd ergens mee bezig zijn, dat toegewijde is een instelling die ik mis bij mijn generatie. Ik zou zeggen: Als je iets wilt, dan doe je dat gewoon. Zeker nu je door de nieuwe media meer kansen hebt om je ideeën te verwezenlijken."

Horen en zien
Grauzone-festival vrij 31 jan: Melkweg (Amsterdam)

Graukunst-expositie t/m 16 feb: (Melkweg Galerie)

Info www.grauzonefestival.com

Radio-80 Beautiful Extremes

www.radio.studio-80.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden