Wil Groot-Brittannië nog wel bij de EU horen?

Beeld ap

De Britse premier David Cameron wil het migratiebeleid van de Europese Unie hervormen. Migranten van binnen de Europese Unie moeten volgens de premier minstens vier jaar wachten voor ze aanspraak kunnen doen op overheidsvoorzieningen, zoals bijstand- en werkeloosheidsuitkeringen. Zorgt dit voor een slechtere verstandshouding tussen de Britten en de EU?

Cameron wil het migratiebeleid aanscherpen als hij wordt herkozen bij de landelijke verkiezingen volgend jaar. Toch is niet alles direct beklonken bij een verkiezingsoverwinning. Aangezien het om een Europese hervorming gaat, is instemming van andere EU-lidstaten een vereiste. De premier zei in zijn speech dat het maken van hervormingen een 'absolute voorwaarde' is voor het Groot-Brittannië om lid van de EU te blijven.

De speech lijkt vooral een poging van Cameron om het vertrouwen van zijn achterban te herstellen. De premier ligt al langer onder vuur vanwege over de hoge toestroom van immigranten. Drastisch verminderen was een van de belangrijkste speerpunten uit zijn verkiezingsprogramma.

Quota
Inmiddels voelt Cameron de hete adem van de kiezers en anti-Europese partij UKIP in zijn nek. De immigratie in het Verenigd Koninkrijk steeg in 2013 met veertig procent, vooral door de grote toestroom van Europeanen, tot groot ongenoegen van de Britten.

Een paar weken geleden kondigde de premier daarom aan dat hij dit jaar nog een plan wil presenteren om intocht vanuit Europa naar het Verenigd Koninkrijk af remmen. Hij wekte de suggestie quota voor immigratie te willen, waardoor Duits bondskanselier Angela Merkel direct op haar achterste benen stond. Personenfreizügigkeit is voor Merkel namelijk een hoeksteen van de Europese samenleving waar onder geen enkel beding aan gerommeld mag worden.

Toen de Britse premier vervolgens als een nukkig schoolkind reageerde op een Europese naheffing van 2,1 miljard euro - "Ik ga dat niet betalen!"- was voor Merkel de maat vol. In Der Spiegel was te lezen dat ze de houding van Cameron 'meer dan zat is.'

Zo kwamen de twee staatshoofden recht tegenover elkaar te staan. Cameron die dreigde te vertrekken uit de EU als hij zijn zin in niet kreeg, Merkel die zei dat hij er met zo'n houding beter uit kon stappen.

Diplomieke zet
Uit de speech van de premier blijkt nu dat de soep toch minder heet is dan hij wordt opgediend. De Financial Times noemt de roep om hervorming zelfs een diplomatieke zet. Door af te zien van het quotum voor immigratie binnen Europa, en te kiezen voor een 'meer realistische benadering' wil Cameron zowel Europa als de Britten tevreden houden.

De Britse krant schrijft zelfs dat Merkel waarschijnlijk 'opgelucht' is dat Cameron zijn koers heeft bijgesteld. Aan het vrije verkeer van personen binnen de Unie wordt nu in ieder geval niet getornd. Wellicht hoopt Cameron dat de Duitse bondskanselier zo opgelucht is dat ze zich coulant op zal stellen bij de volgende Europese onderhandelingen. Of andere lidstaten daar in mee zullen gaan, is de vraag.

Brexit
De speech mag dan misschien een diplomatieke zet zijn, de kans op een Brexit (een Britse exit uit de EU) bestaat nog steeds. Cameron noemt de hervormingen als voorwaarde om te blijven. Volgens de Financial Times maakt dit duidelijk dat Cameron vooral de reactie in eigen land vreest, en niet die van Europa.

Eerder deze week schatte oud-premier John Major de kans dat het Verenigd Koninkrijk uit de EU stapt nog 'net onder de vijftig procent'. Volgens Major is er een zeer reële kans op een scheiding. Het anti-EU-sentiment is altijd hoog geweest onder de Britten, en het vermoeden bestaat dat dit nog wel even zo zal blijven.

In de krant van afgelopen zaterdag belichtte Sander Becker verschillende verklaringen voor de anti-EU houding van de Britten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden