Wijkzuster met laptop is pure winst

(Trouw) Beeld EPA
(Trouw)Beeld EPA

Bij Buurtzorg Nederland krijgt het personeel zoveel mogelijk verantwoordelijkheden. Dat verhoogt behalve het werkplezier ook de productiviteit en omzet.

Laura van Baars

In twee jaar tijd groeide thuiszorginstelling Buurtzorg Nederland vanuit het niets uit tot een landelijke organisatie met 170 afdelingen en 1600 werknemers. Oprichter Bert Lammers vertelt tijdens een congres van het Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie (NCSI) trots dat maar negen mensen zich met de administratie bezig houden. „We hebben geen callcenter en geen planner. Iedereen die ons belt, krijgt meteen de zorgprofessional aan de lijn. Die geven wij dat vertrouwen.”

Henk Volberda, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit, presenteerde gisteren op het congres de Concurrentie & Innovatie Monitor 2009 over de resultaten van sociale innovatie. Bedrijven die daarmee voorop lopen, stuwen hun productiviteit blijkens het onderzoek op met gemiddeld 22 procent, en zetten 15 procent meer om.

Dat merkt een organisatie als Buurtzorg Nederland. Het legt verantwoordelijkheden zo laag mogelijk in de organisatie, bij de verpleegkundigen en het liefst ook bij laagopgeleide alfahulpen. „Het bespaart het bedrijf zeker 40 procent aan overhead”, zegt Lammers. „En de klanttevredenheid is fors toegnomen.”

De formule die Buurtzorg succes bracht, is die van de verpleegster die „haar solex heeft ingeruild voor een mobieltje en een laptop met daarop simpele ict”, maar in wezen een ouderwetse wijkzuster is gebleven. „Dankzij innovatie in ict merkt zij niets van de afrekening, en kan zij zich helemaal richten op de zorgverlening.”

Het invullen van formulieren en het draaien van afwasbeurten of aflopen van ’steunkousstraatjes’ viel Lammers, zelf ooit verpleegkundige, ook zwaar. Hij merkt nu dat de verantwoordelijkheid die Buurtzorg het personeel geeft, hen enthousiasmeert. Verpleegkundigen willen graag bij Buurtzorg werken. Dat wekt overigens nogal eens afgunst, meldde deze krant gisteren. Thuiszorginstellingen, waarvan werknemers overstapten naar Buurtzorg, zouden hen intimideren.

Het voorbeeld van Buurtzorg illustreert precies hoe sociale innovatie bijdraagt aan het succes van een onderneming, vindt het NCSI. De organisatie is plat, aan talent wordt ruimte geboden en mensen krijgen verantwoordelijkheid. Verschil met andere thuiszorginstellingen is volgens Lammers bovendien dat de dienst is gericht op de bediening van de klant, niet op het interne samenwerkingsproces. „Het is niet prettig om een radertje in een productieproces te zijn, in plaats van een professional met persoonlijke kwaliteiten.”

Het beeld van het ’radertje in een productieproces’ dat Lammers in de zorg schetst, tref je ook aan in de industrie of de financiële dienstverlening. Het gaat er in deze bedrijven vaak om dat menselijk kapitaal in de organisatie zo efficiënt mogelijk wordt ingezet. En daarin schuilt volgens Erasmus-onderzoeker Justin Jansen een gevaar.

„Deze bedrijven moeten waken voor een situatie waarin de nadruk komt te liggen op het vergroten van efficiency of het verlagen van kosten. Dit levert op de korte termijn wel resultaat op, maar leidt tot ondermijning van het innovatievermogen op de lange termijn.”

Dat besef is nog niet alom doorgedrongen. Slechts 1500 van de 10.000 onderzochte bedrijven maken serieus werk van sociale innovatie. Volgens de Erasmus-onderzoekers is er in Nederland nog veel te winnen bij nieuwe organisatievormen omdat het veel oplevert. De innovatieve bedrijven achten zichzelf bovendien beter in staat de crisis te overwinnen dan de niet-innovatieven.

Wijkverpleegster aan het werk in de thuiszorg. (FOTO KOEN SUYK, ANP) Beeld
Wijkverpleegster aan het werk in de thuiszorg. (FOTO KOEN SUYK, ANP)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden