Wijkzorg sjoemelt om ondervoeding tegen te gaan

Niet iedere verpleegkundige mag zelf vaststellen welke zorg nodig is. Beeld ANP XTRA

Veel zorgmedewerkers in de wijk komen patiënten tegen die ondervoed zijn en niet de juiste hulp krijgen. Dus bedenken ze een list.

Ruim één op de drie wijkverpleegkundigen sjoemelt met de regels om ervoor te zorgen dat ouderen die thuiszorg nodig hebben voldoende te eten krijgen. Kwetsbare ouderen met bijvoorbeeld dementie die nog thuis wonen, raken geregeld ondervoed en hebben daarom maaltijdondersteuning nodig. Maar de ingewikkelde regels maken het voor een ruime meerderheid van wijkverpleegkundigen lastig die ondersteuning te regelen, blijkt uit een rondgang van televisieprogramma 'De Monitor' langs wijkverpleegkundigen.

Vanavond toont het programma de resultaten van een peiling waar 706 medewerkers in de wijkverpleging op reageerden. Bijna 80 procent van hen zegt in aanraking te komen met ouderen die zijn ondervoed maar de juiste hulp niet krijgen. Onder de ruim 700 zorgmedewerkers die de peiling invulden waren 354 wijkverpleegkundigen met een hbo-opleiding. Dit is de groep die mag indiceren, oftewel: vaststellen welke zorg nodig is en hoe deze geregeld moet worden. Het is deze groep die aangeeft creatief om te gaan met de regels omdat hun cliënten anders ondervoed raken.

Dat speelt volgens Aletta Oosterhuis, voorzitter van het Nederlands Wijkverpleegkundigen Genootschap, al sinds in 2015 drie nieuwe zorgwetten zijn ingevoerd. Daardoor is het onduidelijk wanneer maaltijdondersteuning onder de gemeente, de zorgverzekeraar of het Rijk valt. "Als je de maaltijdvoorziening niet via de gemeente of verzekeraar kunt regelen, ga je op zoek naar oplossingen", zegt ze. "Dan plaats je de maaltijden onder een andere activiteit." Ook kan een zorgmedewerker wat meer tijd schrijven voor bijvoorbeeld wassen zodat er ruimte komt om ook een boterham te smeren. "Wijkverpleegkundigen gaan weleens een beetje creatief boekhouden als zij zien dat hun cliënt maaltijdondersteuning nodig heeft maar dat via de normale weg niet krijgen."

Nieuwe richtlijn

67 procent van de wijkverpleegkundigen ondervindt problemen bij de aanvraag van maaltijdondersteuning. Dat komt doordat zorgverzekeraars en gemeenten naar elkaar wijzen, het te lang duurt voordat de gemeente de toegezegde ondersteuning heeft geregeld of doordat gemeente en/of zorgverzekeraar 'nee' zeggen.

Cijfers van de Stuurgroep Ondervoeding geven aan dat 30 tot 40 procent van de ouderen met thuiszorg ondervoed is. Dat is niet alleen de schuld van onduidelijke regels, ook zorgmedewerkers spelen daar een rol in, zegt Oosterhuis. Er zijn namelijk richtlijnen over ondervoeding, maar volgens haar zijn die onvoldoende bekend en daarmee geen onderdeel van het dagelijks handelen. Er wordt gewerkt aan een nieuwe richtlijn over verpleegkundig handelen. Daarin moet ook meer helderheid komen over voeding.

Lees ook:

De knetterende ruzie in de zorgwereld

Ingewikkelde contracten willen ze niet, wel de mogelijkheid de tijd te nemen voor patiënten. Vrije zorgverleners zijn in opkomst - en verwikkeld in een knetterende ruzie met de zorgverzekeraars.

De zorg mag zelf onnodige regels gaan schrappen

Het gaat nu echt gebeuren, belooft het kabinet: er komt een einde aan onzinnige formulieren en regeltjes in de zorg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden