Wijkverpleging noodgedwongen soms ook poetshulp

Beeld Thinkstock

Hun patiënten krijgen vaak geen huishoudelijke hulp en de mantelzorgers zijn soms overbelast. Zestig procent van de wijkverpleegkundigen doet daarom wel eens gratis een was, afwas of ander huishoudelijk klusje voor hun cliënt omdat ze de mantelzorger willen ontlasten.

Het werk van de mantelzorger is fors zwaarder geworden sinds ouderen langer zelfstandig wonen - vaak té zwaar, vindt dertig procent van de zorgverleners. Dat blijkt uit een peiling die de beroepsvereniging van verpleegkundigen en verzorgenden V&VN onlangs heeft uitgevoerd onder zo'n duizend zorgverleners in de wijk.

De uitkomsten liggen gevoelig, omdat veel taken die zij overnemen op het vlak van de huishoudelijke hulp liggen. De bezuiniging die gemeenten hier op hebben doorgevoerd, lijkt dus deels te worden opgevangen door (dure) verpleegkundigen en verzorgenden.

Dat verschil in kosten is groot; een huishoudhulp kost tot 27 euro per uur, terwijl het maximum uurtarief van een verpleegkundige 75 euro is.

Takenpakket
Het uitruimen van de vaatwasser, het doen van de administratie of het schoonmaken van de wc behoort niet tot hun takenpakket en er is eigenlijk geen tijd voor. Maar omdat partners of kinderen vaak aan hun taks zitten, doen verpleegkundigen het toch.

In een kwart van de gevallen is het zelfs zo dat een mantelzorger ook als hulpvrager wordt gezien. De partner is dan zo overbelast dat de wijkverpleegkundige er in feite een cliënt bij heeft, zegt Francis Bolle, woordvoerder van V&VN.

"Je komt voor mevrouw A. en bent meer kwijt tijd aan meneer B. Voor ons is dat wel eens lastig, want verpleegkundige handelingen als douchen en wondverzorging krijgen prioriteit. Maar het is cruciaal dat je die tijd tóch neemt, want als de mantelzorger wegvalt, kan zo iemand niet meer thuis blijven wonen.

Minder hoog opgeleid
Verpleegkundigen kunnen op deze manier niet alle cliënten meer bezoeken. "Dan komt de verzorgende in hun plaats. Dat zijn ook goede krachten, maar omdat zij minder hoog zijn opgeleid, signaleren ze problemen toch minder snel."

Een oplossing zou volgens V&VN een coöperatievere opstelling van gemeenten kunnen zijn. Die wijzen aanvragen van verpleegkundigen om extra huishoudelijke hulp nu nog vaak af. "Eigenlijk zou dat niet moeten kunnen: dat een gemeente 'nee' zegt tegen een serieuze vraag van zo'n zorgprofessional."

Staatssecretaris Van Rijn (PvdA, Volksgezondheid) zei vorige maand in de Tweede Kamer de problemen te herkennen, maar liet weten dat cijfers nog ontbraken. Hij reageerde toen op een soortgelijk onderzoek van een Amsterdamse zorgverlener. Volgens hem moet het uitgangspunt zijn dat de wijkverpleegkundige zorg levert 'waarbij die verband houdt met de behoefte aan geneeskundige zorg'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden